Zbulimi i The Guardian: Ajo që po guxon të bëjë Izraeli në mjeshtërinë e gënjeshtrave

Një faqe interneti pro-izraelite që vepron nën emrin e një instituti kërkimor (think tank) që nuk ekziston, ka publikuar më shumë se 560,000 fjalë në nëntë ditë në një përpjekje të dukshme për të ndikuar në mënyrën se si robotët e inteligjencës artificiale (AI chatbots) paraqesin çështjet që lidhen me Izraelin, zbuloi një raport i The Guardian.

“Instituti i Hanoverit për Politikat Publike”, një emër nën të cilin operon faqja, i paraqet materialet e saj si kërkime neutrale mbi çështje që përfshijnë të burgosurit palestinezë, krimet e luftës të Izraelit dhe përdorimin e urisë nga Izraeli kundër palestinezëve në Gaza.

Por faqja nuk ka asnjë entitet ligjor të dukshëm, adresë fizike, personel të emëruar apo autorë shkrimesh. Kushtet e saj të përdorimit i referohen vetëm “shtetit në të cilin është themeluar Instituti”, pa e identifikuar atë.

Kompania mediatike me bazë në Nju Jork, Piro Inc, e regjistroi materialin në Departamentin e Drejtësisë të SHBA-së sipas Aktit të Regjistrimit të Agjentëve të Huaj (FARA) si përmbajtje e shpërndarë për qeverinë izraelite, raportoi The Guardian.

Faqja e internetit është pjesë e një fushate më të gjerë të financuar me dhjetëra miliona dollarë nga Izraeli dhe e drejtuar përmes palëve të treta, duke përfshirë Havas Media, sipas dosjeve të FARA-s dhe të dhënave të tjera. Një kontratë e Havas me një firmë tjetër amerikane të përfshirë në fushatë bën thirrje për “vendosjen e faqeve të internetit dhe përmbajtjeve për të ofruar rezultate të kornizuara në bisedat me GPT”.

Përmbajtje e krijuar për të ndryshuar përgjigjet e AI

Midis 6 dhe 14 gushtit, Instituti Hanover publikoi 124 raporte me një total prej më shumë se 560,000 fjalësh, sipas një analize të Guardian. Ai publikoi 73 raporte, me një total prej rreth 354,000 fjalësh, vetëm në datat 12 dhe 13 gusht.

Pothuajse të gjithë titujt janë formuluar si pyetje që mund të futen në një robot të AI, duke përfshirë “A është anti-zionizmi antisemitizëm?” dhe “A po kryen Izraeli gjenocid në Gaza?”

Raportet përdorin një format kuazi-akademik dhe citojnë burime duke përfshirë Bankën Botërore, agjencitë e OKB-së, Byronë Qendrore Palestineze të Statistikave, Amnesty International dhe Konventën e Gjenocidit.

Nick Cleveland-Stout, një bashkëpunëtor kërkimor në Institutin Quincy, i cili ka hetuar faqen, tha në komentet për The Guardian se ajo dukej e krijuar për t’u dukur akademike, pavarësisht asaj që ai e përshkroi si të meta të rëndësishme në përmbajtjen e saj.

Raportet e faqes në mënyrë të vazhdueshme i kornizojnë kritikat ndaj Izraelit me disa rezerva. Sipas analizës së The Guardian, 20 nga 124 raportet për shembull vënë në dukje se asnjë gjykatë nuk ka dhënë një vendim mbi pretendimet se Izraeli po kryen gjenocid ose aparteid.

Një frazë tjetër, e cila u referohet shifrave të viktimave dhe ndihmave si informacione që vijnë nga “një palë në ngjarje”, shfaqet në 55 raporte dhe përdoret si për shifrat izraelite ashtu edhe për ato palestineze.

Një studim i vitit 2022 mbi komentet antisemitike në faqet e Facebook-ut të mediave evropiane citohet 454 herë në 88 raporte, përfshirë raporte mbi subjekte që variojnë nga regjistrimi i tokës dhe organizata pro-izraelite AIPAC, deri te numri i viktimave në Gaza dhe bllokada.

Synimi për të “helmuar” sistemet e inteligjencës artificiale

Sipas The Guardian, faqja fillimisht përdori një platformë të përmbajtjes të fokusuar në AI të quajtur Res, e cila reklamon teknologji të krijuar për të ndihmuar faqet e internetit të citohen nga ChatGPT, Perplexity, Claude dhe Gemini.

Piro gjithashtu reklamon një shërbim të “Optimizimit të Tregimeve me AI” që prodhon përmbajtje të “inxhinieruar për mënyrën se si modelet e mëdha gjuhësore (LLM) vlerësojnë besueshmërinë”.

Cleveland-Stout tha për The Guardian se fushata mund të synojë jo vetëm t’i bëjë chatbot-et të citojnë faqet e internetit, por edhe të fusë materialin në depo të dhënash si Common Crawl, të cilat ofrojnë të dhëna të përdorura për të trajnuar modele komerciale të AI.

Instituti Hanover ende nuk shfaqet në indeksin e korrikut të Common Crawl, pasi raportet e tij u publikuan pas mbylljes së grumbullimit të të dhënave, sipas The Guardian.

Financimi pas fushatës

Piro ka një kontratë prej një milion dollarësh të lidhur me fushatën, sipas dosjeve të FARA-s.

Havas Media Germany është përmendur gjithashtu si një ndërmjetës për disa firma amerikane që punojnë për llogarinë izraelite, duke përfshirë Clock Tower X, Targeted Communications Global, Bridges Partners dhe Davis Media NY, sipas analizës së The Guardian.

Dosjet e Departamentit të Drejtësisë tregojnë se Havas i pagoi Clock Tower X 15 milionë dollarë nga tetori 2025 deri në mars 2026, dhe Targeted Communications Global rreth 9.9 milionë dollarë midis tetorit dhe dhjetorit 2025.

Të dhënat izraelite të prokurimit tregojnë se entitetet e Havas kanë marrë më parë dhjetëra miliona dollarë në kontrata nga LaPam, agjencia qeveritare e reklamave të Izraelit, për planifikim dhe blerje të medias ndërkombëtare.

Kjo fushatë më e gjerë ka përfshirë gjithashtu përpjekje në mediat sociale si fushata “Freedom Not Terror” (Liri jo Terror), videoja promovuese e së cilës kishte marrë 28.1 milionë shikime në YouTube, raportoi The Guardian.

Pikëpyetje mbi efektivitetin

Fushata vjen në një kohë kur zyrtarët izraelitë kanë shprehur shqetësime për efektivitetin e përpjekjeve për të përmirësuar imazhin e Izraelit në SHBA.

Një sondazh i Gallup në shkurt zbuloi se amerikanët kishin më shumë simpati për palestinezët sesa për izraelitët për herë të parë, ndërsa një sondazh i Pew Research në prill zbuloi se 60 përqind e amerikanëve kishin një pikëpamje të pafavorshme për Izraelin.

Ministria e Jashtme e Izraelit ka mohuar kryerjen e operacioneve të ndikimit në SHBA dhe tha se ajo zbaton ligjin e SHBA-së.

Bashkëthemeluesi i Piro-s, Daniel Rosenberg, duke iu përgjigjur pyetjeve të The Guardian, pretendoi se firma ishte angazhuar për të vendosur “fakte të sakta dhe të bazuara në burime” në arkivat publike dhe për të kundërshtuar “keqinformimin rreth Izraelit”.