Produktet bujqësore izraelite të kontaminuara nga kimikatet e shpërthimeve ushtarake në Gaza

Produktet bujqësore vendore në Izrael janë kontaminuar me kimikate të rrezikshme të çliruara nga shpërthimet ushtarake gjatë dy viteve të gjenocidit në Gaza, ka zbuluar një studim i ri.

Hulumtimi u krye nga ekspertë të Hebrew University of Jerusalem, Ministrisë së Shëndetësisë së Izraelit, Volcani Institute dhe Organizatës së Kërkimeve Bujqësore të Aravës Jugore.

Studimi zbuloi se PFAS – një grup kimikatesh sintetike dhe afatgjata – u identifikuan në mostrat e patateve të marra nga dhjetëra fusha pranë kufirit me Gazën.

Sipas studimit, ndotja me PFAS u gjet gjithashtu në puse uji dhe toka deri në 19 kilometra larg Gazës.

Studiuesit sugjeruan se materialet kimike me shumë gjasa janë transportuar nga era drejt tokave bujqësore pasi janë çliruar nga eksplozivët e përdorur në Gaza, duke vënë në pah ndikimin mjedisor të luftës shkatërrimtare të Izraelit.

PFAS janë të njohura për vështirësinë e jashtëzakonshme të shpërbërjes së tyre në mjedis dhe në trupin e njeriut. Ato janë gjithashtu rezistente ndaj temperaturave të larta, gjë që u ka dhënë nofkën “kimikatet e përhershme” (forever chemicals).

Disa lloje të PFAS janë lidhur me shqetësime të ndryshme shëndetësore, përfshirë dëmtimin e sistemit riprodhues dhe atij imunitar, probleme në zhvillimin e fetusit dhe rritjen e rrezikut për kancer.

Në Izrael, rreth 15 për qind e puseve të ujit të pijshëm dhe 70 për qind e burimeve ujore që përdoren për bujqësi përmbajnë mbetje të PFAS, gjë që ka çuar në mbylljen e puseve të rëndësishme të ujit në mbarë vendin.

Gjurmët e karbonit të shkaktuara nga lufta e Izraelit në Gaza kanë përkeqësuar një mjedis tashmë të brishtë, me emetimet e 15 muajve të parë të ofensivës që vlerësohet se tejkalojnë emetimet vjetore të më shumë se 100 shteteve.

Sipas Social Science Research Network, kostoja klimatike e shkatërrimit të Gazës nga Izraeli – përfshirë pastrimin e rrënojave dhe rindërtimin – mund të kalojë 31 milionë tonë ekuivalent dioksid karboni.

Kjo është më shumë sesa emetimet vjetore të vitit 2023 të shumë vendeve, përfshirë Costa Rica, Afghanistan dhe Zimbabwe.

Studimi zbuloi se ndikimi i përgjithshëm i luftërave të Izraelit në Gaza dhe Liban, si dhe i përballjeve të tij të mëparshme ushtarake me Jemenin dhe Iranin, ishte i barabartë me funksionimin e 84 termocentraleve me gaz për një vit të plotë.

Ndryshimet klimatike dhe sulmet izraelite ndaj infrastrukturës mjedisore kanë prekur prej kohësh Gazën dhe pjesë të tjera të Palestinës së pushtuar.

Pas Nakba – spastrimit etnik dhe shkatërrimit të komuniteteve palestineze në vitin 1948 nga forcat sioniste – Jewish National Fund mbolli pyje monokulture me pisha, shpesh mbi rrënojat e fshatrave palestineze.

Society for the Protection of Nature in Israel zbuloi në vitin 2013 se projektet e JNF-së kishin pasur një ndikim shkatërrues mbi biodiversitetin lokal.

Në vitin 2021, Fadel al-Jadba, drejtor i departamentit të hortikulturës në Ministrinë Palestineze të Bujqësisë, i tha Middle East Eye se gjatë dekadës së fundit ishte vërejtur një rënie e dukshme e prodhimit bujqësor. /MEE/