A mund Washingtoni të përballojë një luftë të gjatë me Iranin?

Konferenca për shtyp e Sekretarit të Mbrojtjes, Pete Hegseth, së bashku me kryetarin e Shefave të Përbashkët të Stafit, Dan Caine, kishte shumë pak ngjashmëri me informimin e Sekretarit të Mbrojtjes, Donald Rumsfeld, në fillim të Luftës së Irakut në 2003, kur forcat amerikane u përhapën shpejt në të gjithë vendin.

Këtë herë, dy zyrtarët më të lartë të mbrojtjes përballeshin me një kundërshtar shumë më të fuqishëm – një që hodhi qindra salvo raketash ndaj forcave amerikane në rajon, qyteteve izraelite si dhe bazave amerikane nga Kuvajti deri në Bahrein, Katar, Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Jordaninë dhe Irakun.

Caine pranoi se forca dhe armë shtesë do të dërgoheshin në rajon për të përballuar Iranin, duke sugjeruar se nivelet aktuale të forcës mund të mos jenë të mjaftueshme.

“Kjo nuk është Irak. Kjo nuk është e pafund,” tha Hegseth në konferencën për shtyp.

“Ne vendosim kushtet e kësaj lufte nga fillimi deri në fund. Ambiciet tona nuk janë utopike. Ato janë realiste, të përshtatura me interesat tona dhe mbrojtjen e popullit dhe aleatëve tanë,” shtoi ai.

Më herët të hënën, para informimit në Pentagon, u raportua se tre avionë luftarakë amerikanë ranë në Kuvajt, incidente që Pentagoni i atribuoi zjarrit miqësor.

Ndërsa rrethanat mbeten të paqarta, episodi theksoi rreziqet e një konfrontimi që po intensifikohet shpejt.

Presidenti Donald Trump, i cili bëri fushatë për të ndalur “luftërat e përjetshme”, pranoi viktimat amerikane dhe paralajmëroi se viktima të mëtejshme mund të jenë të mundshme ndërsa konflikti zhvillohet.

Për disa analistë, megjithatë, pyetja kryesore nuk është aftësia luftarake, por qëndrueshmëria.

“Pika kyçe është se Washingtoni mund të përballojë luftën në tre mënyra të ndryshme, dhe plafoni është politik dhe ekonomik shumë më herët se sa thjesht ushtarak,” thotë Andreas Krieg, profesor asociuar në King’s College London dhe drejtor i MENA Analytica, për TRT World.

Në terma ushtarakë, Shtetet e Bashkuara ruajnë kapacitetin për të mbajtur forcat në rajon për muaj dhe për të kryer një fushatë ajrore dhe detare me ritëm të ulët nëse zgjedhin.

Vulnerabiliteti më i madh, argumenton Krieg, qëndron te toleranca politike brenda vendit dhe shqetësimi në rritje mes partnerëve të Gjirit, pasi sulmet iraniane rrisin rrezikun e ndërprerjes së gjatë të rrugëve të transportit dhe hapësirës ajrore.

Rruga e daljes apo lufta e gjatë

Ky plafon politik dhe ekonomik bëhet edhe më i dukshëm në Gjirin Persik.

Pak pasi filluan armiqësitë, Irani paralajmëroi se çdo anije që hynte në Silltarin e Hormuzit do të bëhej objektiv, duke kërcënuar në mënyrë efektive të mbyllë këtë rrugë të ngushtë, përmes së cilës kalojnë rreth 20 për qind e furnizimeve globale të naftës.

Edhe pa një bllokadë të plotë, ndërprerja e gjatë do të trondiste tregjet e energjisë, rritej çmimet dhe shpejt do të përkthehej në presion politik brenda SHBA dhe më gjerë.

“Në praktikë, ritmi aktual është më i qëndrueshëm për rreth një deri në dy javë para se Washingtoni të përballet me një zgjedhje: ose të ulë intensitetin dhe të kthehet te një rrugë politike dalëse, ose të pranojë rreziqet dhe kostot në rritje ndërsa stoqet e mbrojtjes ajrore stresohet, aviacioni civil dhe tregtia mbeten të ndërprera, dhe probabiliteti i një incidenti me viktima masive rritet,” thotë Krieg për TRT World.

Zgjedhja midis një rrugëdaljeje politike dhe një lufte të gjatë dhe të dhimbshme ka formuar konfliktin që në fillim.

Gjuha e presidentit Donald Trump ka osciluar midis këtyre dy skajeve – herë duke nënkuptuar ndryshimin e regjimit, herë duke sugjeruar se objektivi është vetëm të degradohet kapaciteti raketor i Iranit.

Gjuha që ndryshon ka ushqyer pasiguri për rezultatin e vërtetë të Washingtonit.

“Mund të shkoj gjatë dhe të marr gjithçka, ose ta mbyll në dy ose tre ditë dhe t’u them iranianëve: ‘Shihemi përsëri pas disa vitesh nëse filloni të rindërtoni [programet tuaja bërthamore dhe raketore],” tha ai të shtunën pas nisjes së sulmeve ndaj Iranit.

Por së fundmi, presidenti amerikan tha se konfrontimi i tij ushtarak me Iranin mund të zgjasë katër ose pesë javë dhe ndoshta “shumë më tej”, duke sinjalizuar prirjen e tij për një luftë të ashpër në vend të një marrëveshjeje paqeje. Ai ka kërcënuar se Irani do të përballet me një sulm të fuqishëm në ditët në vijim.

Sekretari i Mbrojtjes i Trump-it, Hegseth, madje sugjeroi se një operacion tokësor është i mundur, duke ngritur supet në bazën MAGA, e cila prej kohësh ka qenë kundër ndërhyrjeve të SHBA jashtë vendit.

Disa zëra të rëndësishëm brenda bazës MAGA shprehën qartë pakënaqësinë e tyre me luftën e Trump ndaj Iranit. Ndër ta, Tucker Carlson, një komentator kryesor politik amerikan, që vizitoi Shtëpinë e Bardhë para luftës, e përshkroi vendimin e Trump si “neveritës dhe i keq”.

Demokratët, ndërkohë, shohin një mundësi politike. Me sondazhe që tregojnë mbështetje të kufizuar publike për luftën dhe një shumicë të qartë që e kundërshton, një konflikt i gjatë mund të ketë pasoja zgjedhore para zgjedhjeve të mesit të nëntorit.

Sondazhet e fundit tregojnë se vetëm 27 për qind e amerikanëve mbështesin luftën aktuale me Iranin. Një sondazh i CNN tregoi se gati 60 për qind janë kundër luftës.

“Qasja më e mundshme e SHBA është një shpërthim i kufizuar kohor, i dizajnuar për të arritur degradim të dukshëm të kapaciteteve raketore dhe infrastrukturës bërthamore të mbetur të Iranit, ndjekur nga mesazhe ‘misioni përfundoi’ dhe një shtytje për një pauzë të ndërmjetësuar,” thotë Krieg.

‘Një fushatë e gjatë’

Fraza “Misioni përfundoi” kujton fjalimin e ish-presidentit amerikan George W. Bush mbi USS Abraham Lincoln më 1 maj 2003, vetëm pak javë pas pushtimit të Irakut, në një moment kur sukseset e shpejta ushtarake maskonin konfliktin e zgjatur që pasoi.

“Një fushatë më e gjatë është e mundur, por bëhet gjithnjë e më e vështirë për t’u mbajtur ndërsa ndërprerja në Hormuz, sigurimi dhe çmimet e naftës, dhe presioni i partnerëve në Gjirin Persik fillojnë të ndikojnë,” shton Krieg.

Megjithatë, jo të gjithë analistët besojnë se kufizimet e brendshme do të detyrojnë shpejt dorëzimin e Washingtonit. Disa argumentojnë se SHBA historikisht ka treguar tolerancë të lartë ndaj angazhimeve të zgjatura ushtarake, edhe kur opinion publik është i ndarë.

“SHBA ka një kapacitet të jashtëzakonshëm për të përballuar luftëra të gjata politikisht (edhe luftëra të papopullarizuara) për një periudhë të zgjatur,” thotë Edward Erickson, ish-oficer i ushtrisë amerikane dhe analist kryesor ushtarak, për TRT World.

“Sigurisht, amerikanët preferojnë luftëra të shkurtra, por Vietnami, Iraku dhe Afganistani tregojnë se ata do të mbështesin edhe një luftë të gjatë. Nëse nuk humbim shumë amerikanë, SHBA mund ta vazhdojë këtë për një kohë të gjatë.” /TRT World/