Kryediplomatja e BE takim me ministrin e Jashtëm iranian, Kallas kërkon kalim të lirë nëpër Ngushticën e Hormuzit
Shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, është takuar me Ministrin e Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork, ku të dy diskutuan rrugët diplomatike për t’i dhënë fund luftës midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit dhe për rihapjen e plotë të Ngushticës së Hormuzit.
Në një postim në X pas takimit, Kallas tha se anijet nuk duhet të paguajnë për të kaluar nëpër ngushticë pasi të përfundojë konflikti. Ajo vuri në dukje se nuk u ngarkuan taksa ose tarifa para luftës dhe tha se lundrimi duhet të jetë “i lirë dhe i papenguar” si në Hormuz ashtu edhe në Ngushticën Bab al-Mandab në skajin jugor të Detit të Kuq.
Kallas tha gjithashtu se kishte ngritur çështjen e represionit brenda Iranit me Araghchi-n, duke treguar një rritje të ndjeshme të ekzekutimeve dhe dënimeve me vdekje.
Takimi i Kallasit erdhi ndërsa negociatorët amerikanë dhe iranianë zhvilluan bisedime indirekte në margjinat e Asamblesë.
Të dërguarit amerikanë Steve Witkoff dhe Jared Kushner morën pjesë nga pala amerikane, dhe Araghchi udhëhoqi për Iranin. Witkoff tha se palët kishin “përfunduar me sukses një raund diskutimesh” dhe një tjetër pritet së shpejti.
Në fjalimin e tij para Asamblesë së Përgjithshme, Presidenti i SHBA-së Donald Trump tha se përballet me një “vendim të madh” nëse do të arrijë një marrëveshje me Iranin . Por hendeku mbetet i madh.
Parlamenti i Iranit ka miratuar rregulla për të gjobitur anijet që kalojnë ngushticën pa autorizim, gjë që bie ndesh me thirrjen e Kallas për kalim pa pagesë.
Forcat Huthi të mbështetura nga Irani kanë shtuar gjithashtu sulmet ndaj Arabisë Saudite, duke hapur një front të dytë në luftën që filloi në shkurt.
Araghchi është takuar gjithashtu me Ministrin e Jashtëm holandez Tom de Bruijn në Nju Jork, sipas kanalit të tij në Telegram.
Gjatë takimit, Araghchi kritikoi ashpër “standardet e dyfishta të vendeve evropiane” në lidhje me zhvillimet rajonale, duke treguar konkretisht heshtjen dhe qetësimin e tyre në lidhje me “veprimet dhe krimet agresive” të kryera nga SHBA-të dhe Izraeli kundër Iranit, vuri në dukje deklarata.
“Ministri i jashtëm [Araghchi] vuri në dukje se kombet evropiane nuk mund të pretendojnë, nga njëra anë, se mbështesin sundimin e ligjit dhe të drejtat e njeriut, ndërsa, nga ana tjetër, të mbeten indiferente ndaj – ose madje të mbështesin – agresionin e hapur ushtarak nga SHBA-të dhe Izraeli kundër Iranit”, shtoi ajo.
De Bruijn theksoi rëndësinë e diplomacisë dhe përshkroi perspektivat e vendit të tij mbi zhvillimet dhe ndërveprimet e vazhdueshme rajonale midis Iranit dhe Evropës.
Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm thotë se Kallas ka ardhur në Nju Jork me një mesazh të qartë dhe të bashkuar : e drejta ndërkombëtare dhe Karta e OKB-së duhet të mbështeten, sovraniteti dhe integriteti territorial duhet të respektohen dhe shkeljet e së drejtës ndërkombëtare nuk duhet të mbeten pa u ndëshkuar.
Kallas, presidenti i Këshillit Evropian António Costa dhe presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen përfaqësuan bllokun në takimin e tetë trepalësh me Bashkimin Afrikan dhe Kombet e Bashkuara të dielën, dhe të tre patën gjithashtu bisedime me Sekretarin e Përgjithshëm të OKB-së António Guterres.
Të martën, tre udhëheqësit e BE-së morën pjesë në hapjen e Debatit të Përgjithshëm. Kallas më pas bashkëorganizoi një ngjarje të nivelit të lartë mbi sigurinë globale ushqimore dhe Detin e Zi me Ukrainën, Francën dhe Rumaninë. Të mërkurën, ajo bashkëorganizoi takimin vjetor të ministrave të jashtëm të BE-së dhe Amerikës Latine dhe Karaibeve (CELAC) me ministrin e jashtëm të Uruguait, si dhe një ngjarje ministrore mbi sigurinë detare.
Sesioni i këtij viti po zhvillohet nën temën “Rivendosja e besimit, menaxhimi i transformimit: Kombet e Bashkuara që ofrojnë rezultate për të gjithë”.
Pothuajse 130 krerë shtetesh dhe qeverish pritet të flasin gjatë Debatit të Përgjithshëm, i cili zgjat deri më 28 shtator.
