Ambasadori i SHBA-së në Turqi kërkon gjetjen e alternativave për Ngushticën e Hormuzit për sigurinë energjetike

Ambasadori i SHBA-së në Turqi, Tom Barrack bëri thirrje sot për alternativa ndaj Ngushticës së Hormuzit për të siguruar sigurinë energjetike, duke paralajmëruar se sistemet globale të furnizimit po kalojnë nga “pikërisht në kohë” në “për çdo rast”, raporton Anadolu.

Duke folur në Forumin e Diplomacisë në Antalya, Barrack, i cili shërben gjithashtu si i dërguar i posaçëm për Sirinë, tha se rreziqet gjeopolitike në rritje dhe paqëndrueshmëria po i detyrojnë vendet të rishqyrtojnë mënyrën se si transportohen energjia dhe burimet kritike.

Forumi, i organizuar nga Turqia, bashkon udhëheqësit globalë dhe politikëbërësit për të adresuar sfidat gjeopolitike, ekonomike dhe të sigurisë.

Barrack theksoi se ndërsa rrugët detare janë preferuar prej kohësh për fleksibilitetin e tyre, pika kyçe si Ngushtica e Hormuzit i ekspozojnë rrjedhat globale të energjisë ndaj një rreziku të konsiderueshëm.

Ai tha se ky ndryshim po rrit rëndësinë e rrugëve alternative dhe korridoreve rajonale, duke theksuar Turqinë dhe Sirinë si qendra qendrore tranziti për energjinë, të dhënat dhe rrjedhat tregtare.

“Gjithçka vjen përmes Turqisë dhe Sirisë”, tha ai duke iu referuar lëvizjes së naftës, gazit, fibrave optike dhe burimeve të tjera.

Ai theksoi potencialin e projekteve të ndërlidhjes rajonale, përfshirë lidhjet që përfshijnë pellgun Kaspik, Azerbajxhanin, Armeninë dhe më gjerë, duke sugjeruar që flukset e energjisë dhe tregtisë lindje-perëndim mund të kalojnë gjithnjë e më shumë përmes këtyre rrugëve.

Barrack theksoi se stabiliteti afatgjatë dhe zinxhirët e sigurt të furnizimit varen nga bashkëpunimi rajonal dhe harmonizimi ekonomik dhe jo nga konflikti.

Duke lidhur sigurinë energjetike me dinamikat më të gjera rajonale, Barrack argumentoi se stabiliteti i qëndrueshëm nuk mund të arrihet vetëm përmes mjeteve ushtarake.

“Kur ke një komb sovran si Irani që mbështet një milici, nuk mund ta heqësh qafe atë milici duke e vrarë atë”, tha ai. “Është e njëjta filozofi në secilin vend. Duhet të fillosh me prosperitetin, nga individi te familja, te fisi, te komuniteti,” shtoi ai.

“Kjo ide e eliminimit kinetik të armikut tënd nuk funksionon,” tha ai, duke paralajmëruar se kjo vetëm nxit paqëndrueshmëri afatgjatë.

Ai theksoi më tej se Marrëveshjet e Abrahamit “përfundimisht janë përgjigjja,” në rajon.

– Siria si ‘eksperiment’ në qasjen e re

Barrack e përmendi Sirinë si një shembull të ndryshimit të dinamikës rajonale, duke e përshkruar atë si një rezultat të papritur të ndryshimeve diplomatike dhe gjeopolitike.

Ai tha se zhvillimet në vend pasqyrojnë një lëvizje më të gjerë drejt bashkëpunimit që përfshin aktorët rajonalë, SHBA-në dhe aleatët e saj, në vend të ndërhyrjes tradicionale ushtarake.

Sipas Barrack, Washingtoni ka zvogëluar gjurmën e tij ushtarake në Siri, duke shënuar një largim nga dekada të tëra politikash, ndërsa aktorët rajonalë kanë marrë një rol më të madh në formësimin e rezultateve.

“Siria nën regjimin al-Sharaa nuk ka qëlluar kurrë kundër Izraelit”, tha Barrack duke shtuar se sirianët “kanë thënë vazhdimisht se janë të gatshëm të bisedojnë”.

“Vë bast se do të arrijmë një marrëveshje normalizimi me Sirinë më shpejt se me Libanin”, shtoi ai.

– Roli qendror i Turqisë

Barrack nënvizoi rëndësinë strategjike të Turqisë në këtë kornizë të re rajonale, duke e përshkruar atë si një aktor kyç ekonomik dhe gjeopolitik.

Ai tha se Turqia dallohet si “një vend i vërtetë” me institucione të forta, kapacitet ushtarak dhe infrastrukturë ekonomike, duke e pozicionuar atë në qendër të rrugëve të reja tregtare dhe energjetike.

I dërguari sugjeroi gjithashtu se një linjë më e gjerë rajonale, duke përfshirë bashkëpunimin e mundshëm midis Turqisë, Izraelit dhe vendeve të Gjirit, mund të zhbllokojë stabilitetin dhe rritjen ekonomike.

“Izraeli i bashkuar me Turqinë, ashtu si Izraeli i bashkuar me Abu Dhabin, ashtu si Arabia Saudite mund të jetë e bashkuar me Izraelin, për prosperitetin e popullit izraelit, për mua, kjo është përgjigjja”, tha ai.

“Pra, mendoj se kjo retorikë do të zhduket. Turqia nuk është një vend me të cilin duhet të ngatërrohesh”, shtoi ai.

– Diplomacia gjithëpërfshirëse

Lidhur me konfliktet më të gjera rajonale, Barrack theksoi se përfshirja, në vend të përjashtimit, është çelësi për zgjidhjen e krizave, veçanërisht në zona si Gaza dhe Libani.

Ai tha se aktorë të tillë si Turqia mund të luajnë një rol konstruktiv për shkak të aftësisë së tyre për t’u angazhuar me palë të ndryshme. “Përfshirja është e vetmja përgjigje. Përjashtimi është afatshkurtër”, tha ai.

Ai argumentoi se angazhimi i aktorëve rajonalë si Turqia është thelbësor, duke vënë në dukje aftësinë e tyre për të komunikuar me palë të ndryshme dhe për të ndërmjetësuar konflikte komplekse.

Barrack gjithashtu kritikoi mbështetjen në forcë në zonat e konfliktit, duke paralajmëruar se kjo krijon paqëndrueshmëri afatgjatë në vend të zgjidhjeve të qëndrueshme.

“Urrejtja brez pas brezi që vjen nga konflikti është e pazëvendësueshme”, tha ai duke bërë thirrje në vend të kësaj për dialog dhe mundësi ekonomike.

Ai arriti në përfundimin se e ardhmja e rajonit varet nga përafrimi i interesave, sigurimi i rrugëve të furnizimit dhe prioritizimi i prosperitetit mbi konfrontimin ndërsa sistemi global përshtatet me pasigurinë në rritje.

– Hezbollahu

Barrack gjithashtu trajtoi rolin e Hezbollahut në Liban, duke theksuar se grupi nuk mund të eliminohet thjesht përmes veprimeve ushtarake.

Ai theksoi se Hezbollahu nuk është vetëm një grup i armatosur, por ka edhe përfaqësim politik, duke e bërë çështjen thellësisht të ngulitur në strukturën shoqërore dhe politike të Libanit.

Barrack argumentoi se përpjekjet për të dobësuar grupe të tilla vetëm përmes forcës janë joefektive, veçanërisht kur ekziston mbështetje e jashtme.

Ai shtoi se konflikti i vazhdueshëm, përfshirë veprimet ushtarake izraelite, mund të përforcojë justifikimin e grupit midis popullatave lokale.

– Turqia, marrëdhëniet me SHBA-në

Barrack gjithashtu preku tensionet e mbrojtjes afatgjata midis Turqisë dhe SHBA-së, veçanërisht për blerjen e sistemit rus S-400 nga Ankaraja.

“Turqia, pas grushtit të shtetit, bleu një sistem mbrojtës rus S-400, Kongresi më pas vendosi sanksione”, tha ai, duke argumentuar se masa të tilla janë joefektive. “Sanksionet, sipas mendimit tim modest, ato nuk funksionojnë”.

Ai tha se lidhjet midis dy aleatëve të NATO-s po përmirësohen, duke vënë në dukje se Presidenti i SHBA-së Donald Trump dhe presidenti turk Recep Tayyip Erdogan “u ulën”, duke shtuar se “Halkbank tani është mirë” dhe bisedimet për avionët luftarakë F-16 janë duke vazhduar.

“Aleanca po rindërtohet”, tha Barrack. Ai shprehu optimizëm se mosmarrëveshja mund të zgjidhet së shpejti, duke thënë: “Mendoj se do ta shihni këtë situatë me S-400 të zgjidhur së shpejti”.

Barrack sinjalizoi përparim të mundshëm në kthimin e Turqisë në programet e avancuara të mbrojtjes, duke vënë në dukje se “nga pikëpamja e shefit tim, pranimi në një program F-35 është në rregull”.

Duke bërë një krahasim, ai shtoi se: “Greqia ka S-300 dhe F-35”.