“NAZA”: dokumentari që po ia “heq trurin” qeverisë izraelite
Dokumentari “NAZA” ka shkaktuar polemika të ashpra politike në Izrael, me ministrin e Kulturës Mickey Zohar që njoftoi se do të kërkojë t’u heqë regjisorëve të tij, Yuval Abraham dhe Rachel Shor, shtetësinë izraelite, duke i akuzuar ata për “tradhti ndaj shtetit”.
Reagimi i ministrit izraelit erdhi pasi filmit “NAZA” iu dha Çmimi Special i Jurisë në Festivalin e Filmit në Venecia të shtunën.
“Do të veproj menjëherë për t’u hequr Yuval Abraham dhe Rachel Shor shtetësinë izraelite”, tha Mickey Zohar në një postim në platformën X.
Ministri akuzoi dy krijuesit se po përpiqeshin të “dëmtonin atdheun e tyre për të marrë duartrokitjet e antisemitëve në të gjithë botën”, duke argumentuar se qëndrimi i tyre përbënte “tradhti ndaj shtetit”.
Dy krijuesit janë vënë në shënjestër edhe nga anëtarë të tjerë të qeverisë izraelite.
Ministri i Sigurisë Kombëtare Itamar Ben-Gvir nisi një sulm ndaj tyre nëpërmjet X, duke shkruar: “Ju jeni një turp dhe një burim turpi për të gjithë popullin e Izraelit. Dilni jashtë!”
Ministri i ekstremit të djathtë vazhdoi me tone edhe më të larta: “Jam i sigurt se miqtë tuaj, domethënë armiqtë tanë Hamasi në Gaza, do t’ju mirëpresin me krahë hapur.”
Yuval Abraham dhe Rachel Shor janë gazetarë investigativë dhe kanë bashkëpunuar gjithashtu në “Tjetër Tokë”, dokumentarin fitues të çmimit Oscar në vitin 2024, i cili flet për dhunën nga autoritetet dhe kolonët izraelitë në Bregun Perëndimor të pushtuar.
Kur mund të revokohet shtetësia izraelite?
Revokimi i shtetësisë parashikohet nga ligji izraelit, megjithëse është një masë që zbatohet rrallë.
Në vitin 2022, Gjykata Supreme e Izraelit mbështeti aftësinë e shtetit për të revokuar shtetësinë nga individë që konsiderohen se kanë demonstruar mungesë “besnikërie”, si në rastet e spiunazhit ose tradhtisë.
Korniza ligjore përkatëse u zgjerua në vitin 2023 për të mbuluar edhe personat e dënuar për “terrorizëm”.
Që një procedurë e tillë të vazhdojë, kërkohet një kërkesë nga ministri i Brendshëm, miratimi nga ministri i Drejtësisë dhe, më pas, ratifikimi nga gjykatat.
“NAZA” 80-minutëshe bazohet në dëshmitë anonime të 24 anëtarëve të ushtrisë dhe shërbimeve të inteligjencës izraelite, të cilët përshkruajnë funksionimin e operacioneve izraelite në Gaza dhe ankohen se një numër i madh civilësh vriten gjatë sulmeve kundër objektivave të Hamasit.
Sipas dëshmive të paraqitura në film, sisteme të ndryshme teknologjike, duke përfshirë mjetet që përdorin Inteligjencën Artificiale, u lejuan forcave izraelite të identifikonin njerëzit e dyshuar si anëtarë të Hamasit, si dhe familjet e tyre, nëpërmjet telefonave celularë, përpara se të kryheshin sulme në shtëpitë e tyre.
Dokumentari “NAZA” ekspozon makinën vrasëse të inteligjencës artificiale të Izraelit në Gaza.
