Trafiku detar në Bab el-Mandeb bie ndjeshëm, vetëm 26 anije në ditë kalojnë në rrugën e rëndësishme ujore

Trafiku tregtar detar përmes Ngushticës Bab el-Mandeb ka rënë në rreth 26 anije në ditë gjatë ditëve të fundit, krahasuar me një mesatare prej rreth 70 anijesh para krizës në Detin e Kuq, treguan të dhënat e gjurmimit të anijeve, duke ngritur shqetësime për ndikimin e zgjatur të rreziqeve të sigurisë në një nga korridoret detare më të rëndësishme në botë, transmeton Anadolu.

Të dhënat e përpiluara nga sistemet e gjurmimit detar treguan se të martën nëpër ngushticë kaluan 25 anije transporti mallrash, 11 prej të cilave hynë në Detin e Kuq dhe 14 dolën prej tij.

Trafiku u rrit në 28 anije të mërkurën, përfshirë 16 që hynë dhe 12 që dolën, përpara se të binte në 26 të enjten, me 10 që hynë dhe 16 që dolën.

Në total, 79 anije kaluan përmes Bab el-Mandebit gjatë këtyre tri ditëve, duke rezultuar në një mesatare ditore prej rreth 26 anijesh.

Të dhënat nga Kpler e vendosën mesataren më të gjerë dhjetëditore në rreth 27 anije në ditë.

Shifrat e fundit përfaqësojnë vazhdimin e rënies së ndjeshme dhe në disa faza të trafikut përmes kësaj rruge ujore që nga fundi i vitit 2023.

– Nga viti 2022 deri në vitin 2026

Përllogaritjet e “World Bank Data Lab”, bazuar në të dhënat satelitore AIS të IMF PortWatch, tregojnë se përmes Bab el-Mandeb kaluan mesatarisht rreth 71 anije mallrash dhe cisterna në ditë nga janari 2022 deri në tetor 2023, menjëherë para shpërthimit të luftës në Gaza.

Trafiku fillimisht u rrit pas 7 tetorit. Midis 7 tetorit dhe 16 nëntorit 2023, mesatarja e kalimeve ditore u rrit në mbi 77 anije.

Pas fillimit të sulmeve të Huthive ndaj anijeve tregtare në nëntor 2023, numri i anijeve ra. Për periudhën nga 17 nëntori 2023 deri më 19 shkurt 2024, mesatarja ditore ra në 43 anije, rreth 39 për qind më pak se niveli referues para krizës.

Analiza e Bankës Botërore tregon se devijimi fizik i anijeve nga Deti i Kuq u bë qartë i dukshëm në fillim deri në mesin e dhjetorit 2023 dhe u intensifikua gjatë muajve pasues, pasi kompanitë kryesore të transportit detar nisën të ridrejtonin anijet përreth Kepit të Shpresës së Mirë.

Deri në mars 2024, trafiku përmes Bab el-Mandebit ishte përgjysmuar përafërsisht krahasuar me nivelet para krizës, ndërsa një studim i Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike konstatoi se kalimet midis shkurtit dhe tetorit 2024 mbetën rreth 60 për qind më të ulëta se nivelet para krizës.

Më pas, niveli i ulët i trafikut u bë i qëndrueshëm dhe jo më i përkohshëm.

Të dhënat e nxjerra nga IMF PortWatch tregojnë se trafiku ditor ishte mesatarisht rreth 33,5 anije gjatë vitit 2025, më pak se gjysma e nivelit referues prej 71 anijesh para krizës.

Trafiku mbeti përgjithësisht në mesin e të 30-ave gjatë gjysmës së parë të vitit 2026, me mesatare ditore prej 34 kalimesh në janar, 37 në shkurt, 36 në mars dhe 37 në prill.

Mesatarja ishte 36 anije në ditë në maj dhe 37 në qershor, përpara se të binte në 34 në korrik dhe 28 në gusht.

Rënia e korrik-gushtit shënoi një tjetër përkeqësim të rëndësishëm të situatës në këtë rrugë.

Më 20 korrik, Huthit njoftuan një bllokadë detare që shënjestronte trafikun drejt porteve të Arabisë Saudite dhe paralajmëruan se anijet që ndalonin në terminalet saudite mund të shënjestroheshin.

Kpler tha se kalimet e anijeve të transportit të mallrave përmes Bab el-Mandebit kishin qenë mesatarisht 34 në ditë para përshkallëzimit të fundit mes Arabisë Saudite dhe Huthive, por mesatarja shtatëditore ra në 24 në ditë deri më 29 korrik.

Të dhënat mujore nga PortWatch tregojnë se ndikimi u shtri edhe në gusht, kur trafiku mesatar ditor ra në 28 anije, niveli më i ulët mujor në serinë e fundit të të dhënave.

Shifrat e fundit nga Kpler sugjerojnë se trafiku ka mbetur në këto nivele të ulëta edhe në shtator.

25, 28 dhe 26 anijet e regjistruara nga e marta deri të enjten rezultuan në një mesatare prej pak më shumë se 26 anijesh në ditë, ndërsa mesatarja dhjetëditore ishte rreth 27.

Shifrat e bazuara në AIS mund të nënvlerësojnë gjithashtu lëvizjet reale, pasi disa anije lundrojnë me transponderët e fikur për të zvogëluar dukshmërinë e tyre në mes të rritjes së rreziqeve të sigurisë.

– Trafiku në Ngushticën e Hormuzit bie edhe më tej

Kushtet në Ngushticën e Hormuzit janë dukshëm më të rënda.

Vetëm shtatë anije transporti mallrash kaluan përmes Hormuzit të enjten, nga 11 një ditë më parë dhe dukshëm nën mesataren dhjetëditore prej 15 anijesh, sipas të dhënave nga Kpler.

Para fillimit të luftës me Iranin më 28 shkurt, nëpër Ngushticën e Hormuzit kalonin zakonisht rreth 125 anije të mëdha tregtare në ditë, përfshirë cisterna, anije transportuese gazi, anije për ngarkesa të thata me shumicë dhe anije konteinerësh.

Ky dallim ka rritur rëndësinë strategjike të Bab el-Mandebit, ndërsa prodhuesit e Gjirit kërkojnë rrugë alternative eksporti përmes bregdetit të Arabisë Saudite në Detin e Kuq.

Megjithatë, avancimi i fundit i Huthive përgjatë bregdetit perëndimor të Jemenit ka shtuar një tjetër shtresë rreziku.

Luftëtarët Huthi kanë marrë kontrollin e ishullit strategjik Perim në Ngushticën Bab el-Mandeb dhe të qytetit Dhubab në provincën perëndimore Taiz të premten, tha për Anadolu një burim ushtarak i qeverisë jemenase.