Tetë vjet nga nënshkrimi i Marrëveshjes së Prespës
Më 17 qershor 2018, Shkupi dhe Athina nënshkruan Marrëveshjen e Prespës, me të cilën u mbyll kontesti shumëvjeçar mes dy vendeve. Ceremonia e nënshkrimit u organizua në fshatin e vogël Nivici (Psarades), në brigjet e Liqenit të Prespës.
Marrëveshja u nënshkrua nga ministrat e atëhershëm të Punëve të Jashtme të Maqedonisë dhe Greqisë, Nikola Dimitrov dhe Nikos Kotzias, në praninë e kryeministrave të atëhershëm Zoran Zaev dhe Alexis Tsipras, ndërmjetësit në negociata, Matthew Nimetz, ish-komisionerit evropian për Zgjerim, Johannes Hahn, ish-përfaqësueses së lartë të BE-së për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Federica Mogherini, si dhe përfaqësuesve të tjerë të lartë ndërkombëtarë dhe të dy shteteve.
Tetë muaj pas nënshkrimit, marrëveshja u ratifikua në Kuvendin e Maqedonisë dhe në Parlamentin grek. Më 12 shkurt 2019, ajo hyri zyrtarisht në fuqi dhe Republika e Maqedonisë u riemërua në Republic of North Macedonia. Shtetësia u përcaktua si “maqedonase/shtetas i Republikës së Maqedonisë së Veriut”, ndërsa gjuha mbeti maqedonishtja.
Marrëveshja hasi në kundërshtime nga të dyja anët e kufirit. Në vend u organizua edhe një referendum i pasuksesshëm me pyetjen: “A jeni për anëtarësimin në BE dhe NATO me pranimin e marrëveshjes ndërmjet Republikës së Maqedonisë dhe Republikës së Greqisë?”. Në referendum votuan vetëm 36,91 për qind e votuesve, prej të cilëve 91,47 për qind u deklaruan “pro”, ndërsa 5,64 për qind “kundër”. Një numër i madh qytetarësh në atë periudhë deklaruan se do ta bojkotonin referendumin.
Gjatë periudhës së referendumit u zhvillua një fushatë e gjerë ndërkombëtare, ku shumë liderë shtetesh dhe zyrtarë të Bashkimit Evropian i bënë thirrje popullit maqedonas të pranonte ndryshimin e emrit, duke premtuar fillimin e negociatave me BE-në, gjë që deri më sot nuk ka ndodhur.
Marrëveshja de facto i mundësoi Greqisë të mos vendoste veto për pranimin e Maqedonisë në NATO dhe e obligoi që të mos vendoste veto as për anëtarësimin e vendit në European Union.
