Turqia i përgjigjet Greqisë në OKB: Termi “Ngushticat Turke” është i saktë dhe legjitim
I dërguari i Turqisë në OKB i dërgoi një letër Kombeve të Bashkuara(OKB) duke hedhur poshtë kundërshtimin e Greqisë ndaj përdorimit të termit “Ngushticat Turke” gjatë një sesioni të kohëve të fundit të Këshillit të Sigurimit, duke thënë se Ankaraja e konsideron qëndrimin grek “të pafat” dhe të motivuar politikisht, transmeton Anadolu.
Në letrën e 8 majit drejtuar Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Antonio Guterres, dhe Presidentit të Këshillit të Sigurimit, Fu Cong, Ambasadori i Turqisë në OKB, Ahmet Yildiz, tha se kundërshtimi i Greqisë gjatë takimit të 29 prillit “shpërqendroi vëmendjen nga çështjet thelbësore në diskutim dhe dukej se synonte t’i shërbente konsideratave të brendshme në vend që të kontribuonte në objektivat e takimit”.
“Turqia i hedh poshtë me vendosmëri dhe plotësisht pohimet e pabaza të Greqisë”, shkroi Yildiz në letër, duke shtuar se “përpjekjet për të politizuar një term gjeografik të përdorur gjerësisht nuk kontribuojnë në dialogun konstruktiv, stabilitetin rajonal ose kuptimin e duhur të regjimit të Konventës së Montreux të vitit 1936”.
Ai tha se termi “Ngushticat Turke” është “një shprehje gjeografike e mirënjohur” që i referohet kolektivisht Ngushticës së Stambollit dhe Ngushticës së Çanakalasë, të dyja nën sovranitetin e Turqisë.
“Termi Ngushticat Turke është përshkrues, gjeografikisht i saktë dhe plotësisht i pajtueshëm me zbatimin e vazhdueshëm të Konventës së Montreux-it”, theksohej në letër.
I dërguari turk theksoi gjithashtu se praktika e vendosur ndërkombëtare mbi emrat gjeografikë u jep përparësi formave zyrtare kombëtare dhe vuri në dukje se termi “Ngushticat Turke” është “përdorur në mënyrë konvencionale dhe të vazhdueshme në dokumente të shumta ndërkombëtare, duke përfshirë rezolutat dhe dokumentet e IMO-s (Organizata Ndërkombëtare Detare) dhe NATO-s”.
Yildiz tha gjithashtu se Konventa e Montreux-it e vitit 1936 është një marrëveshje ligjore që rregullon kalimin nëpër Ngushticën e Stambollit, Detin e Marmarasë dhe Ngushticën e Çanakalasë, dhe nuk kishte për qëllim standardizimin e emrave gjeografikë përtej këtij qëllimi.
Në këtë kontekst, ai tha se përpjekjet e Greqisë për të imponuar terminologji tjetër përveç “Ngushticave Turke” mund të shpjegohen vetëm nga “aspiratat e saj historike”, duke shtuar se përpjekje të tilla nuk do të ndryshonin statusin ligjor ose politik të rrugëve ujore.
Letra erdhi pasi Greqia kundërshtoi gjatë një takimi të Këshillit të Sigurimit të OKB-së mbi “sigurinë dhe mbrojtjen e rrugëve ujore në domenin detar”, ku Yildiz iu referua ngushticës së Stambollit dhe Çanakalasë si “Ngushticat Turke”.
Në një deklaratë të mëtejshme të paraqitur në këshill, Greqia argumentoi se termi “Ngushticat Turke” “nuk ishte në përputhje me Konventën e Montreux të vitit 1936 në lidhje me regjimin e Ngushticave”.
Greqia tha se terminologjia e përdorur në konventë është “ngushticat”, domethënë, “ngushticat e Dardaneleve, Deti i Marmarasë dhe Bosfori”.
Athina është përpjekur të bllokojë procedurat si në OKB ashtu edhe në NATO mbi përdorimin e termit “Ngushticat Turke”, pavarësisht praktikës dhe parimeve të vendosura ndërkombëtare që u japin përparësi emrave gjeografikë në format e tyre zyrtare kombëtare.
