Spanja vendos kontrolle kufitare ndaj Italisë, përshkallëzohet përplasja pas fluksit të emigrantëve në Ceuta

Spanja ka vendosur kontrolle kufitare për të gjitha udhëtimet ajrore dhe detare nga Italia, ndërsa përplasja mes dy vendeve anëtare të BE-së po përshkallëzohet.

Masat, të cilat nisën në mesnatë dhe do të zgjasin për një muaj, vijnë një javë pasi Italia vendosi kufizime të ngjashme, pas fluksit të rreth 78 mijë emigrantëve nga Maroku drejt enklavës spanjolle të Ceutës.

Të premten, Spanja i kërkoi Italisë që t’i hiqte kontrollet deri të dielën. Roma deklaroi se ato do të qëndrojnë në fuqi të paktën deri më 15 gusht, pasi, sipas saj, Spanja “pret një valë të re emigrimi” drejt Ceutës.

Kriza ka vënë përballë kryeministrin socialist të Spanjës, Pedro Sanchez, dhe kryeministren konservatore të Italisë, Giorgia Meloni, e cila prej kohësh ka kërkuar rregulla më të ashpra të BE-së për migracionin.

Italia nuk ka kufi tokësor me Spanjën. Qeveria italiane tha javën e kaluar se vendimi për pezullimin e përkohshëm të marrëveshjes së Shengenit për lëvizjen pa kontrolle kufitare u mor për të parandaluar që emigrantët që kishin hyrë në Ceuta të udhëtonin më tej drejt Italisë.

Madridi e hodhi poshtë këtë qëndrim, duke thënë se ai bazohej në “argumente të pabaza”, pasi emigrantët që hynë në Ceuta nuk kishin asnjë mënyrë për të hyrë në zonën Shengen.

Në përgjigje të kërcënimit spanjoll të premten, qeveria italiane tha se nuk do të pranonte “ultimatume”. Ajo shtoi se nuk kishte ndërmend “në asnjë rrethanë të rishikonte vendimin për pezullimin e zbatimit të Marrëveshjes së Shengenit për shtetasit e vendeve të treta që mbërrijnë nga Spanja, të paktën deri më 15 gusht dhe, në çdo rast, derisa rreziqet e sigurisë dhe terrorizmit për Italinë të jenë eliminuar plotësisht”.

Zyrtarët italianë kanë deklaruar se autoritetet lokale që kryejnë kontrollet bëjnë “gjithçka të mundur” për të garantuar sa më shumë lehtësi për qytetarët spanjollë dhe qytetarët e tjerë evropianë që mbërrijnë në Itali nga Spanja.

Roma ka përsëritur gjithashtu se qytetarët spanjollë përjashtohen nga kontrollet shtesë kur mbërrijnë në Itali, ndërsa këto masa shtesë zbatohen vetëm për banorët që nuk janë shtetas të BE-së.

Mediat vendase raportuan se disa terminale aeroportesh kanë pasur radhë të gjata dhe kohë të zgjatura pritjeje ditët e fundit, ndërsa pasagjerët që mbërrijnë nga Spanja janë drejtuar në një radhë të veçantë për kontrolle.

Kundërmasat që Madridi vendosi të premten përfshijnë kontrolle të pasaportave, shtetësisë dhe vizave për pasagjerët italianë dhe vizitorët nga vende të tjera që mbërrijnë nga Italia, “në kushtet e presionit të vazhdueshëm të migracionit të parregullt” me të cilin po përballej vendi, thuhej në një deklaratë të qeverisë spanjolle.

Kontrollet do të qëndrojnë në fuqi deri më 7 shtator, “përveç rasteve kur një ndryshim i rrethanave që çuan në miratimin e tyre do të kërkonte ndryshimin e kësaj periudhe”.

Pezullimet e përkohshme të marrëveshjes së Shengenit nuk janë të paprecedenta. Italia gjithashtu mban kontrolle në kufirin e saj me Slloveninë.

Vendimi i Italisë për pezullimin e Shengenit për një muaj u mbështet nga Finlanda dhe Danimarka, ndërsa Republika Çeke kërkoi që anëtarësimi i Spanjës në zonën Shengen të pezullohej përkohësisht.

Shumica e emigrantëve që mbërritën në Ceuta javën e kaluar u kthyen brenda pak ditësh. Besohet se rreth 100 persona kanë humbur jetën gjatë kalimit.

Ndërkohë, rreth 1,400 të mitur, disa prej tyre “djem dhe vajza shumë të vegjël”, ndodhen ende atje.

Zyra e kryeministrit spanjoll tha se po monitoronte situatën, por nuk priste përsëritjen e skenave të javës së kaluar.

Mbetet e paqartë se përse dhjetëra mijëra emigrantë tentuan të kalonin drejt Ceutës, por Komisioneri i BE-së për Migracionin, Magnus Brunner, ka sugjeruar se rrjetet kriminale që përhapnin dezinformata ishin përgjegjëse për këtë, një pretendim me të cilin është pajtuar edhe qeveria spanjolle.

Kalimet ndodhën pasi Gjykata Supreme e Spanjës vendosi se emigrantët e ndaluar në det ndërsa përpiqen të arrijnë në Ceuta ose Melilla nuk mund të kthehen menjëherë në Marok.

Maroku, nga ana e tij, ia ka atribuar krizën vendimit të gjykatës. Një burim i paidentifikuar qeveritar u tha mediave lokale se “elementi parandalues i sistemit u shemb dhe diga u çau, jo nën peshën e kriminelëve, por për shkak të vendimit të një gjyqtari”.

Numri i njerëzve që tentuan të notonin drejt Ceutës në të njëjtën kohë ka ngritur pikëpyetje se përse rojet kufitare marokene nuk u përpoqën t’i ndalonin.