Liderët e BE-së bëjnë thirrje për forcimin e gatishmërisë mbrojtëse deri në vitin 2030
Liderët e Bashkimit Evropian (BE) bënë thirrje për një përshpejtim të madh të përpjekjeve për forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të Evropës, duke thënë se blloku duhet të rrisë ndjeshëm gatishmërinë e tij deri në vitin 2030 si përgjigje ndaj kërcënimeve në rritje të sigurisë dhe luftës së Rusisë kundër Ukrainës, transmeton Anadolu.
Në konkluzionet e miratuara në një takim të Këshillit Evropian në Bruksel, liderët thanë se gatishmëria mbrojtëse e Evropës duhet të “rritet në mënyrë vendimtare” dhe u kërkuan vendeve anëtare të lëvizin më shpejt për të reduktuar varësitë strategjike, për të mbyllur boshllëqet kritike të kapaciteteve dhe për të forcuar sigurinë në të gjithë kontinentin.
Këshilli theksoi rëndësinë e mbrojtjes së të gjithë kufijve tokësorë, ajrorë dhe detarë të BE-së, duke vënë në dukje shkeljet e përsëritura të hapësirës ajrore dhe ujërave territoriale të shteteve anëtare të lidhura me luftën e Rusisë kundër Ukrainës.
Liderët dënuan “fuqishëm” një incident të 29 majit, në të cilin një dron rus që mbante eksploziv u rrëzua në një ndërtesë banimi në Rumani, duke e përshkruar atë si dëshmi të kërcënimeve të menjëhershme me të cilat përballet krahu lindor i BE-së. Blloku shprehu solidaritet të plotë me Rumaninë dhe shtetet e tjera anëtare të prekura nga incidente të ngjashme.
Këshilli dënoi sulmet e fundit hibride kundër BE-së dhe shteteve të saj anëtare dhe bëri thirrje për përpjekje urgjente për forcimin e qëndrueshmërisë, rritjen e gatishmërisë dhe mbrojtjen e infrastrukturës kritike. Liderët mirëpritën punën në vazhdim për masat e sigurisë ndaj dronëve dhe kundër dronëve, që synojnë parandalimin dhe reagimin ndaj këtyre kërcënimeve.
Duke riafirmuar se NATO mbetet themeli i mbrojtjes kolektive për shtetet anëtare që i përkasin aleancës, Këshilli tha se një kapacitet më i fortë mbrojtës evropian do të plotësonte sigurinë transatlantike dhe do të kontribuonte pozitivisht në stabilitetin global.
Liderët e BE-së mirëpritën rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen në shtetet anëtare, por theksuan se shpenzimet më të larta duhet të shoqërohen me koordinim më të madh dhe investime të përbashkëta. Ata nënvizuan përparimin në fushat prioritare, përfshirë mbrojtjen ajrore, sistemet e paralajmërimit të hershëm, teknologjitë e dronëve dhe kundër dronëve, kapacitetet e goditjeve precize me rreze të gjatë dhe asetet hapësinore.
Këshilli theksoi nevojën për të forcuar bazën industriale të mbrojtjes së Evropës, për të zgjeruar kapacitetet prodhuese dhe për të përshpejtuar zbatimin e iniciativave të mbrojtjes, si instrumenti Veprimi për Sigurinë e Evropës dhe Programi Evropian i Industrisë së Mbrojtjes.
Liderët thanë se do t’u rikthehen çështjeve të mbrojtjes dhe sigurisë në tetor 2026, bazuar në një raport vjetor të gatishmërisë mbrojtëse të përgatitur nga Agjencia Evropiane e Mbrojtjes.
