Goditja e parë për “muzeun sionist” në Vlorë

Mbuluar nga hija e protestave të mëdha studentore që kanë përfshirë vendin që prej ditës së hënë, një zhvillim me rëndësi të jashtëzakonshme kombëtare ka kaluar gati i pavërejtur nga opinioni publik.

Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Lushnjë, ka marrë dje vendimin për pezullimin e menjëhershëm të punimeve për ndërtimin e Muzeut Hebraik në Vlorë, pranë monumentit historik të ish-Klubit Patriotik “Labëria”.

Ky vendim, me fuqi të menjëhershme deri në zgjidhjen përfundimtare të çështjes, përbën një goditje të fortë ndaj praktikave institucionale të Kryeministrit Edi Rama që rrezikojnë të tjetërsojnë kujtesën historike kombëtare.

Rruga institucionale dhe mospërputhjet e projektit

Rrugëtimi i këtij projekti skandaloz, zbulon një varg vendimesh institucionale të marra pa transparencë dhe në kapërcim të interesit publik.

Fillimet e tij datojnë në memorandumet e vitit 2021 mes AADF-së, Ministrisë së Kulturës dhe Bashkisë Vlorë, duke kulmuar me vendimin e Këshillit Bashkiak të datës 13 mars 2024 për kalimin e 458 m² truall në administrim të ministrisë.

Përtej procedurave ku Bashkia pretendon se nuk do të duhej as leje ndërtimi, pikëpyetje të mëdha janë ngritur mbi koston e projektit.

Ndërsa tabela e kantierit të punimeve të nisura më 25 shkurt 2025 tregon një shifër prej 3 milionë dollarësh, me sipërmarrëse “R&T sh.p.k.”, faqja zyrtare e AADF-së deklaron një kosto prej 6.5 milionë dollarësh—një diferencë e paprovokuar që do të kërkojë sqarim të plotë ligjor.

Zëri i ekspertëve, kritikave dhe protestave qytetare

Reagimi ndaj këtij projekti ka qenë i ashpër nga ana e shoqërisë civile dhe njohësve të trashëgimisë. Njohësi i njohur i trashëgimisë kulturore, Auron Tare, e ka cilësuar konceptimin e muzeut si një “servilizëm politik”, duke kërkuar në vend të tij një koncept më gjithëpërfshirës për historinë e vetë qytetit të Vlorës.

Nga ana tjetër, arkitekti dhe aktivisti Elis Baba, përmes analizave teknike dhe pamjeve virtuale, ka denoncuar faktin se lidhja e propozuar me urë xhami mes godinave e kthen godinën historike të “Klubit Labëria” në një element dytësor.

Mbështetur nga më shumë se 1.034 qytetarë që nënshkruan peticionin, aktivistët kanë zhvilluar protesta të njëpasnjëshme në Vlorë dhe përpara Ministrisë së Kulturës, duke e konsideruar projektin si një përpjekje për të zbehur simbolikën historike që lidhet me Ismail Qemalin dhe pavarësinë.

Ruajtja e dinjitetit kombëtar përballë nënshtrimit politik

Ndërsa zyrtarët e qeverisë janë përpjekur të minimizojnë ndikimin e ndërhyrjes dhe politika zyrtare ka mbajtur qëndrime dytësore, ky vendim gjyqësor merr një përmasë thelbësore për mbrojtjen e sovranitetit kulturor.

Respekti dhe mirënjohja për traditën shqiptare të mbrojtjes së hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore është i pamohueshëm, por ai nuk mund të përdoret si pretekst për të zëvendësuar apo tjetërsuar identitetin historik të Vlorës.

Servilizmi politik dhe hapja e rrugës ndaj ndikimeve të jashtme që rrezikojnë ta shndërrojnë vendin në një hapësirë pa dinjitet historik morën dje një ndalesë të merituar ligjore.

Vendimi i gjykatës tregon se mbrojtja e kujtesës kombëtare dhe respektimi i shtetit të së drejtës mbeten shtylla të palëkundshme të dinjitetit të qytetarëve. \tesheshi.com\