Gati 1 milion njerëz evakuohen në Kinë, tajfuni godet Tajvanin dhe ishujt e Japonisë

Më shumë se 900 mijë njerëz janë larguar nga shtëpitë e tyre në Kinë, njoftoi qeveria, ndërsa një tajfun që po afrohet goditi të shtunën veriun e Tajvanit dhe ishujt e largët jugperëndimorë të Japonisë, duke rrëzuar pemë dhe duke lënë dhjetëra mijëra njerëz pa energji elektrike.

Moti ekstrem ka shkaktuar tashmë kaos në jug dhe në qendër të Kinës këtë javë, ku stuhitë kanë lënë të paktën 39 të vdekur, kanë bërë që dhjetëra lumenj të dalin nga shtrati dhe kanë çuar në çarjen e digës së një rezervuari.

Tajfuni Bavi pritet të prekë tokën herët të dielën rreth Wenzhou, një metropol me gati 10 milionë banorë në provincën lindore Zhejiang, ku autoritetet e qytetit thanë se 887.801 njerëz ishin evakuuar nga shtëpitë e tyre deri vonë të premten.

“Mobilizimi proaktiv dhe i plotë, pa kursyer asnjë përpjekje apo kosto, ndërmerret tërësisht për t’u mbrojtur nga skenari më i keq”, thanë autoritetet e Wenzhou në një deklaratë.

Pamjet e CCTV-së treguan banorë që përdornin dru për të përforcuar grilat metalike që mbronin dyqanet dhe që ngjisnin shirita në dritare, ndërsa Bavi parashikohet të sjellë “reshje jashtëzakonisht të dendura” në lindje të Zhejiangut dhe në provincën verilindore Fujian.

Reshjet e rrëmbyeshme më në veri nxitën evakuimin e më shumë se 100 mijë njerëzve nga shtëpitë e tyre, tha qeveria, ndërsa shkarkimi i ujit nga rezervuari Miyun i kryeqytetit u rrit për të përballuar vërshimet e mundshme.

Rrugët ishin kryesisht të boshatisura në veri të Tajvanit, ku shumica e bizneseve qëndruan të mbyllura për të dytën ditë, ndërsa rajoni u godit nga era dhe shiu.

Moti i rëndë mbajti shumë banorë brenda në qytetin-port Keelung të Tajvanit, por një pronar lokal i një dyqani mëngjesi tha se kishte dalë për të shpërndarë ushqim te njerëzit që ishin ende në detyrë.

Tajfuni Bavi u dobësua pasi goditi Guamin dhe Ishujt Veriorë Mariana si supertajfun, me erëra të qëndrueshme që ranë në 137 kilometra në orë.

Administrata Qendrore e Motit e Tajvanit paralajmëroi për “reshje jashtëzakonisht të rrëmbyeshme” në të gjithë veriun dhe për dallgë të rrezikshme bregdetare që mund të arrijnë deri në 10 metra, ndërsa stuhia kalonte pranë ishullit.

Rritet numri i viktimave

Në Filipine, numri i viktimave nga rrëshqitjet e dheut dhe incidentet e tjera të shkaktuara nga reshjet e dendura që solli Bavi u rrit në 18, shumica në ishullin jugor Mindanao.

Gati 11 mijë njerëz në të gjithë arkipelagun u larguan nga shtëpitë e tyre dhe dhjetëra porte mbeten të mbyllura, ndërsa 313 anije janë strehuar.

Më shumë se 18 mijë familje dhe objekte në Okinawa mbetën pa energji elektrike, ndërsa tajfuni goditi ishujt e largët jugperëndimorë të Japonisë, me rajonin Miyako si më të prekurin.

Linjat ajrore japoneze anuluan dhjetëra fluturime, duke prekur më shumë se 26 mijë pasagjerë.

“Miyako po përballet me pjesën më të rëndë të tajfunit Bavi”, shkroi të shtunën në X ndjekësi profesionist i stuhive James Reynolds nga Ishigaki.

“Kushtet në Ishigaki janë me erëra të forta, ndërsa gjatë natës disa rafale arritën forcën e tajfunit.”

Oqeanet përjetuan qershorin më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë dhe mund të shënojnë rekorde të reja në muajt në vijim, tha javën e kaluar Shërbimi Detar Copernicus i Bashkimit Evropian.

Oqeanet më të ngrohta ndihmojnë në intensifikimin e stuhive tropikale dhe shtojnë më shumë lagështi, e cila mund të bjerë si shi i dendur. Kësaj i shtohet edhe rikthimi këtë vit i El Niños, një fenomen natyror klimatik që ngroh temperaturat e sipërfaqes së Oqeanit Paqësor dhe zakonisht ndodh çdo dy deri në shtatë vjet.

“Si një ditë me shi”

Të premten, Bavi ishte në rrugë për t’u bërë tajfuni më i madh që godet Tajvanin në më shumë se 30 vjet, por rrezja e erërave të forta është zvogëluar që atëherë në 350 kilometra, tha parashikuesi i Administratës Qendrore të Motit, Jason Cheng.

Disa tajvanezë shprehën pakënaqësi me paralajmërimet e qeverisë për tajfunin, të cilat bënë që shumica e bizneseve të mbylleshin të premten dhe njerëzit të strehoheshin brenda.

“Raportimet e qeverisë e bëjnë të duket absolutisht e frikshme, duke i futur të gjithë në panik, apo jo?”, tha një tjetër pronar dyqani mëngjesi në Keelung, me mbiemrin Li, i pakënaqur për humbjen e punës për shkak të stuhisë.

“Shikoni si i ka bërë njerëzit të vrapojnë për ushqime dhe të boshatisin raftet. Sinqerisht, këto dy ditët e fundit nuk ka pasur as shumë erë, as shumë shi”.

Dottie Xu, 17 vjeçe, tha se mori autobusin publik për të shkuar në punë në një dyqan ushqimor në Bali, një zonë bregdetare e Nju Taipeit. “Shefi më tha se nëse era forcohet, do ta ulim grilën metalike, sepse mallrat jashtë mund të merren nga era”, tha Xu për AFP.

Punonjësja e një dyqani në Bali, Kang Yu-chen, 19 vjeçe, tha: “Është thjesht si një ditë me shi”.