Zyrtari i OKB-së paralajmëron për krime të mundshme lufte në Sudan

Shefi i Kombeve të Bashkuara për të drejtat e njeriut ka thënë se mohimi i dukshëm e i qëllimshëm i aksesit të sigurt për agjencitë humanitare brenda Sudanit të shkatërruar nga lufta mund të përbënte një krim lufte.

“Sudani është kthyer në një makth të gjallë. Pothuajse gjysma e popullsisë, 25 milionë njerëz, kanë nevojë urgjente për ushqim dhe ndihmë mjekësore. Rreth 80 për qind e spitaleve janë vënë jashtë shërbimit”, tha të premten Komisioneri i Lartë i OKB-së për të Drejtat e Njeriut, Volker Turk.

Kriza e Sudanit “vazhdon të shënohet nga një shpërfillje tinëzare për jetën njerëzore”, i tha ai Këshillit të OKB-së për të Drejtat e Njeriut në Gjenevë, duke thënë se shumë nga shkeljet e ligjit ndërkombëtar humanitar të kryera nga palët ndërluftuese “mund të përbëjnë krime lufte, ose krime të tjera mizore”.

Forcat paraushtarake të Mbështetjes së Shpejtë (RSF) kanë luftuar ushtrinë e Sudanit për kontrollin e vendit që nga prilli i vitit të kaluar në një luftë që ka vrarë mijëra, zhvendosur miliona brenda dhe jashtë vendit dhe ka shkaktuar paralajmërime për zi buke.

Ai tha se në 11 muaj, të paktën 14,600 njerëz ishin vrarë dhe 26,000 të tjerë u plagosën. “Shifrat aktuale janë padyshim shumë më të larta”, tha Turk.

Duke vënë në dukje implikimet e mohimit të dukshëm të ndihmës, ai u bëri thirrje palëve ndërluftuese që “të përmbushin detyrimet e tyre ligjore duke hapur korridoret humanitare pa vonesë, përpara se të humbasin më shumë jetë”.

Furnizimet e ndihmave janë plaçkitur dhe punonjësit humanitarë janë sulmuar, ndërsa agjencitë ndërkombëtare dhe OJQ-të janë ankuar për pengesat burokratike për të hyrë në qendrën e kontrolluar nga ushtria të Portit të Sudanit për të marrë ndihmë humanitare në vend.

Muajin e kaluar, OKB-ja u bëri thirrje vendeve të mos harrojnë civilët, duke bërë thirrje për 4.1 miliardë dollarë për të përmbushur nevojat e tyre humanitare dhe për të mbështetur më shumë se 1.5 milion njerëz që kanë ikur në vendet fqinje.

“Me më shumë se tetë milionë të detyruar të ikin brenda Sudanit dhe në vendet fqinje, kjo krizë po e përmbys vendin dhe po kërcënon thellësisht paqen, sigurinë dhe kushtet humanitare në të gjithë rajonin”, tha Turk.

Përdhunimi si një armë lufte

Shefi i të drejtave të njeriut theksoi gjithashtu një armë tjetër në luftën e vazhdueshme të Sudanit.

“Dhuna seksuale si një armë lufte, përfshirë përdhunimin, ka qenë një karakteristikë përcaktuese – dhe e neveritshme – e kësaj krize që nga fillimi”, tha ai.

Që nga prilli i kaluar, ekipi i tij ka dokumentuar 60 incidente të dhunës seksuale të lidhura me konfliktin, duke përfshirë të paktën 120 viktima në të gjithë vendin, shumica dërrmuese gra dhe vajza, tha ai por shtoi se “këto shifra janë fatkeqësisht një nënpërfaqësim i madh i realitetit”.

“Burra me uniformë të RSF-së dhe njerëz të armatosur të lidhur me RSF-në, u raportuan se ishin përgjegjës për 81 përqind të incidenteve të dokumentuara”, tha Turk.

Sipas një raporti për Këshillin e Sigurimit të OKB-së, të marrë nga Associated Press të enjten, dhuna seksuale nga RSF dhe milicia aleate e saj ishte e përhapur.

Paneli i ekspertëve tha se, sipas burimeve të besueshme nga Geneina, një qytet në Darfurin perëndimor, gra dhe vajza deri në 14 vjeç u përdhunuan nga elementë të RSF-së në një objekt magazinimi të Programit Botëror të Ushqimit të OKB-së që forca paraushtarake kontrollonte, në shtëpitë e tyre ose kur kthehen në shtëpi për të mbledhur sendet pasi janë zhvendosur nga dhuna. Për më tepër, 16 vajza thuhet se u rrëmbyen nga ushtarët e RSF-së dhe u përdhunuan në një shtëpi të RSF-së.

“Lagjet dhe shtëpitë u sulmuan vazhdimisht, u plaçkitën, u dogjën dhe u shkatërruan”, veçanërisht ato ku jetonin Masalit dhe komunitetet e tjera afrikane, dhe njerëzit e tyre u ngacmuan, u sulmuan, abuzuan seksualisht dhe nganjëherë u ekzekutuan.

Paneli theksoi se sulmet joproporcionale dhe pa dallim ndaj civilëve – duke përfshirë torturën, përdhunimin dhe vrasjen, si dhe shkatërrimin e infrastrukturës kritike civile – përbëjnë krime lufte sipas Konventave të Gjenevës të vitit 1949.

“Autorët e shkeljeve dhe abuzimeve të tmerrshme të të drejtave të njeriut duhet të mbahen përgjegjës, pa vonesë”, tha Turk të premten.

“Dhe pa vonesë, komuniteti ndërkombëtar duhet të ripërqendrojë vëmendjen e tij në këtë krizë të mjerueshme përpara se ajo të bjerë edhe më tej në kaos. E ardhmja e popullit të Sudanit varet nga kjo”. /AlJazeera/ alfax.mk/