Rritja e eksporteve të mallrave të Turqisë tejkalon mesataren e G20-s në tremujorin e dytë

Eksportet e mallrave të Turqisë u rritën me 8,5 për qind në tremujorin e dytë të vitit, duke tejkaluar rritjen mesatare prej 5,9 për qind të vendeve të G20-s gjatë së njëjtës periudhë, sipas Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD).

Eksportet e mallrave të G20-s u rritën me 5,9 për qind bazuar në të dhënat e rregulluara sezonalisht dhe të shprehura në dollarë me vlerën aktuale, ndërsa importet e mallrave u rritën me 6,7 për qind.

Eksportet e mallrave të Turqisë ranë me 1,8 për qind në tremujorin e parë, por u rritën me 8,5 për qind në të dytin, duke tejkaluar mesataren e G20-s me 2,6 pikë përqindjeje.

Sipas të dhënave të rregulluara sezonalisht, eksportet e mallrave të Turqisë u rritën në vlerë nga 67,3 miliardë dollarë në tremujorin e parë në 73 miliardë dollarë në tremujorin e dytë.

Ndër vendet e G20-s, India shënoi rritjen më të lartë të eksporteve të mallrave, me 20,4 për qind, e ndjekur nga Koreja e Jugut me 19,3 për qind, Kanadaja me 13,5 për qind dhe Meksika me 12,2 për qind.

Rritja prej 8,5 për qind e eksporteve të mallrave të Turqisë në tremujorin e dytë tejkaloi atë të Australisë prej 8,4 për qind, Mbretërisë së Bashkuar prej 6,6 për qind, Kinës prej 4,7 për qind, SHBA-së prej 3,9 për qind, BE-së prej 3,9 për qind, Brazilit prej 3,7 për qind, Gjermanisë prej 2,1 për qind dhe Francës e Italisë prej 1,8 për qind.

Ecuria pozitive e tregtisë së jashtme të Turqisë u reflektua edhe në eksportet e shërbimeve. Ndërsa eksportet e shërbimeve në të gjithë G20-n u rritën me 3,4 për qind dhe importet me 2,5 për qind, eksportet e shërbimeve të Turqisë u rritën me 7,6 për qind në tremujorin e dytë, pas një rënieje prej 7,3 për qind në tremujorin e parë.

Importet e shërbimeve të Turqisë u rritën me 0,3 për qind në tremujorin e dytë, sipas të dhënave paraprake të OECD-së.

Arzu Al, profesoreshë e ekonomisë politike ndërkombëtare në Universitetin Marmara, tha për Anadolu se rritja e importeve dhe eksporteve të mallrave në vendet e G20-s tregoi se kërkesa në ekonominë globale ende nuk është dobësuar plotësisht.

“Tregtia e kompjuterëve, pajisjeve gjysmëpërçuese, elektronikës dhe makinerive u rrit, duke sinjalizuar se prodhimi dhe investimet po vazhdojnë, ndërsa tregtia e shërbimeve u rrit falë transportit, udhëtimeve dhe shërbimeve digjitale”, tha ajo.

Ajo vuri në dukje se lufta Rusi-Ukrainë, konflikti në Lindjen e Mesme, paqëndrueshmëria e çmimeve të energjisë dhe pasiguria në politikat tregtare e mbajnë perspektivën globale të brishtë, ndaj të dhënat paraprake duhet të shihen si një zgjerim i fortë, por i cenueshëm, dhe jo si një tregues përfundimtar i një rimëkëmbjeje të qëndrueshme.

“Proteksionizmi tregtar po ndryshon drejtimin, koston dhe përbërjen e tregtisë”, tha ajo, duke shtuar: “SHBA-ja, BE-ja, Kina, India dhe ekonomitë e tjera të mëdha po mbrojnë sektorët strategjikë përmes tarifave, subvencioneve, kontrolleve të eksporteve dhe stimujve për prodhimin vendas”.

Al deklaroi se kompanitë po diversifikojnë furnizuesit, po zhvendosin disa faza të prodhimit në vende të tjera dhe po kërkojnë tregje alternative, duke çuar në fragmentim të mëtejshëm gjeoekonomik pavarësisht rritjes së vëllimit të tregtisë globale.

“Përshpejtimi aktual nuk është një shenjë e rikthimit te tregtia e lirë, por më tepër e një strukture të re tregtare që gjithnjë e më shumë po formësohet nga shqetësimet e sigurisë, varësia strategjike dhe politikat industriale të mbështetura nga shteti”, theksoi ajo. “Rritja e tregtisë dhe forcimi i proteksionizmit nuk janë zhvillime që përjashtojnë njëra-tjetrën në rendin ekonomik global të sotëm”, shtoi ajo.

Ajo përmendi se rritja e konkurrencës në tregtinë globale ndërmjet Kinës, SHBA-së dhe BE-së nuk e detyron domosdoshmërisht Turqinë të zgjedhë njërin prej këtyre qendrave, por përkundrazi paraqet mundësi për të përfituar nga konkurrenca ndërmjet tyre.

Al vuri në dukje se Unioni Doganor i Turqisë me BE-në është një avantazh i rëndësishëm dhe se ndryshimi i tij do të krijonte mundësi të reja për tregti dhe investime për të dyja palët, duke pasur parasysh se Turqia është partneri i pestë më i madh tregtar i bllokut, ndërsa BE-ja përbënte 42,7 për qind të eksporteve të mallrave të Turqisë vitin e kaluar.

“Korridori i Mesëm është bërë më i rëndësishëm me luftën Rusi-Ukrainë dhe konfliktet e tjera gjeopolitike, dhe janë ndërmarrë hapa për të përfituar nga kjo, pasi forcimi i infrastrukturës logjistike, krijimi i kapaciteteve strategjike të prodhimit dhe sigurimi i diversifikimit të tregjeve janë thelbësore për sigurinë ekonomike të Turqisë, një situatë që e bën politikën tregtare gjithnjë e më të ndërthurur drejtpërdrejt me politikën e jashtme dhe strategjinë e sigurisë”, tha ajo.

Al deklaroi se të dhënat sektoriale treguan se kërkesa për prodhim dhe investime u rrit në tremujorin e dytë, e nxitur nga rritja e importeve të elektronikës, pajisjeve gjysmëpërçuese, makinerive dhe produkteve të teknologjisë së lartë.

Ajo përmendi se efektet e çmimeve luajtën një rol kyç në rritjen e importeve të energjisë, por pritshmëritë për tarifa të reja, kontrolle të eksporteve dhe kufizime të tjera tregtare çuan në grumbullimin e rezervave dhe sollën përpara disa importe në disa ekonomi.

“Rritja prej 6,7 për qind e importeve është një kombinim i rimëkëmbjes së kërkesës globale dhe blerjeve të përshpejtuara të nxitura nga politika tregtare”, tha ajo.

“Vërtetimi i ndikimit relativ të këtyre dy faktorëve do të shihet në tremujorët e ardhshëm”, shtoi ajo.