Netanyahu kthen Turqinë në armikun e ri: Fushata zgjedhore nis me retorikë anti-Erdogan

Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, po e zhvillon fushatën e tij zgjedhore mbi retorikën kundër Turqisë, pasi u detyrua nën presionin e SHBA-së të ndalojë sulmet ndaj Iranit dhe Libanit, transmeton Anadolu.

Netanyahu, emri i të cilit është lidhur me akuza për korrupsion dhe partia e të cilit ka shënuar rënie në sondazhet e opinionit publik, prej kohësh ka kërkuar të shmangë burgimin.

Ai u bë kryeministri i parë izraelit në detyrë që doli në gjyq për korrupsion.

Netanyahu, arkitekti i gjenocidit në Rripin e Gazës dhe përgjegjës për vdekjen e më shumë se 73.000 palestinezëve, shumica gra dhe fëmijë, është kritikuar edhe në Izrael se po “i vë flakën rajonit për të mbrojtur postin e tij”.

Gjykata Penale Ndërkombëtare lëshoi një urdhërarrest për Netanyahun më 21 nëntor të vitit 2024 për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit të kryera në Gaza.

Netanyahu nuk u ndal vetëm në Gaza, por nisi sulme edhe ndaj vendeve të tjera të rajonit.

Nën drejtimin e Netanyahut, Izraeli kreu dy sulme të veçanta ndaj Libanit, një në vitin 2024 dhe një tjetër në vitin 2026.

Ai gjithashtu nisi dy luftëra kundër Iranit, një në vitin 2025 dhe tjetrën në vitin 2026.

Netanyahu qëndroi gjithashtu pas sulmeve ndaj Jemenit dhe Katarit, i cili ndërmjetësoi bisedimet për armëpushim mes Hamasit dhe Izraelit.

Pas rënies së regjimit të Bashar al-Assadit, Izraeli nën drejtimin e Netanyahut kreu shumë sulme ndaj infrastrukturës ushtarake të Sirisë në vitin 2024 dhe pushtoi disa zona në jug të vendit.

Netanyahu, i cili e ka ruajtur pushtetin përmes sulmeve dhe luftërave, fillimisht i dha fund me ngurrim sulmeve ndaj Iranit nën presionin e SHBA-së, pas një marrëveshjeje mes Washingtonit dhe Teheranit.

Vendimi shkaktoi kritika të ashpra nga partnerët e tij të koalicionit dhe udhëheqësit e opozitës.

Ish-kryeministri izraelit, Yair Lapid, udhëheqës i partisë kryesore opozitare Yesh Atid, kritikoi marrëveshjen SHBA-Iran dhe tha se Netanyahu e kishte “humbur luftën”.

Imazhi i Netanyahut si një “lider i fortë” u dobësua pasi ai u detyrua t’i jepte fund luftës me Iranin nën presionin amerikan.

Më pas, ai u detyrua të ndalonte edhe sulmet ndaj Libanit, sërish me kërkesë të Washingtonit.

Vendimi e vuri Netanyahun në një pozitë edhe më të vështirë në Izrael.

Ish-ministri i Mbrojtjes, Avigdor Lieberman, kritikoi armëpushimin e arritur në Liban, duke e sulmuar Netanyahun me fjalët: “Jo kryeministër, por kukull”.

Itamar Ben-Gvir, partneri i ekstremit të djathtë në koalicionin e Netanyahut dhe ministër i Sigurisë Kombëtare, i bëri thirrje kryeministrit izraelit të refuzonte kërkesën e presidentit amerikan, Donald Trump.

“Ju thatë se një kryeministër i fortë i thotë ‘po’ presidentit amerikan kur është e mundur dhe ‘jo’ kur është e nevojshme. Tani është koha t’i themi ‘jo’ mikut tonë, presidentit Trump”, tha Ben-Gvir.

Partia Likud e Netanyahut është aktualisht partia më e madhe në parlamentin izraelit prej 120 vendesh, me 32 mandate.

Megjithatë, sondazhet për zgjedhjet e planifikuara më 27 tetor tregojnë se Likud mund të bjerë nga 32 në 23 mandate dhe të bëhet partia e dytë më e madhe.

Sondazhet tregojnë gjithashtu se Likud dhe partnerët e koalicionit të Netanyahut nga e djathta ekstreme dhe partitë ultraortodokse janë shumë larg 61 mandateve të nevojshme për formimin e qeverisë.

Një sondazh i publikuar nga transmetuesi izraelit Channel 13 më 19 gusht tregoi se Netanyahu dhe partnerët e tij të koalicionit do të fitonin gjithsej 51 mandate.

Netanyahu dhe ekipi i tij iu drejtuan retorikës kundër Turqisë pasi u detyruan nga presioni amerikan t’u jepnin fund sulmeve ndaj Iranit dhe Libanit.

Sinjalet e para erdhën disa javë përpara sulmit të Izraelit më 18 gusht ndaj bazës ushtarake ajrore jashtë funksionit Abu al-Duhur në provincën Idlib të Sirisë.

Amichai Chikli, deputet i Likudit dhe ministër i Diasporës, pretendoi në një intervistë radiofonike në qershor se Izraeli “herët a vonë do të hyjë në luftë me Sirinë”.

“Turqia dhe Siria janë zhvillime shumë më shqetësuese sesa Irani”, tha Chikli.

Chikli, i cili shpesh tërheq vëmendjen me postimet e tij kundër Turqisë, shprehu gjithashtu shqetësim për Marrëveshjen e Përbashkët të Mbrojtjes të Mekës, të nënshkruar nga Turqia, Arabia Saudite dhe Pakistani.

Ai tha se vendimi i Arabisë Saudite për të vepruar së bashku me Turqinë ishte një “zhvillim shumë i keq” për Izraelin.

Ministri i Mbrojtjes, Israel Katz, një nga figurat më të afërta me Netanyahun, është shfaqur gjithashtu si një nga figurat kryesore që përdor retorikë kundër Turqisë dhe presidentit turk, Recep Tayyip Erdogan, në fushatën zgjedhore.

Katz shpesh shënjestron Turqinë dhe presidentin Erdogan në rrjetet sociale, ndërsa shumë prej postimeve të tij janë në gjuhën turke.

Eli Cohen, deputet i Likudit dhe ministër i Energjisë, gjithashtu sinjalizoi muajin e kaluar se retorika kundër Turqisë do të përdorej në fushatë.

“Nëse Turqia krijon një bazë në Siri, edhe ne do të krijojmë një të tillë”, tha Cohen për një radio lokale.

Netanyahu dhe ekipi i tij kanë shtuar dukshëm deklaratat kundër Turqisë që nga sulmi izraelit ndaj bazës ushtarake ajrore Abu al-Duhur.

Disa udhëheqës të opozitës dhe analiza të publikuara në Izrael pajtohen se Netanyahu dhe njerëzit e afërt me të e kanë shndërruar sulmin në Siri në pjesë të fushatës zgjedhore, duke përdorur retorikë kundër Turqisë.

Udhëheqësi i Partisë Demokratike, Yair Golan, tha se Netanyahu bëri një veprim “arrogant dhe të rrezikshëm” me sulmin.

Golan tha se Izraeli “rriti tensionet me Turqinë dhe thelloi përçarjen me SHBA-në”, duke theksuar se Netanyahu përdori forcën ushtarake për llogari politike dhe se Tel Avivi pagoi çmimin në aspektin e sigurisë.

Ish-kryeministri izraelit, Ehud Barak, tha se Netanyahu po ndjek një politikë për të tërhequr votuesit përmes tensioneve të sigurisë përpara zgjedhjeve të 27 tetorit.

Komentatorja politike izraelite, Esther Solomon, tha në një analizë të publikuar në gazetën Haaretz se Netanyahu nuk kishte arritur rezultatet që dëshironte në sondazhe “pavarësisht të gjitha përpjekjeve të tij” para zgjedhjeve.

Solomon tha se Netanyahu po përpiqet të fitojë më shumë vota duke përdorur çdo front për të “mbingarkuar, befasuar dhe konsumuar opozitën”, me synimin për t’i dhënë vrull partisë së tij para zgjedhjeve.

Një tjetër komentator politik, Jonathan Lis, tha në Haaretz se konsideratat politike luajtën gjithashtu rol në procesin e vendimmarrjes së Netanyahut, krahas parametrave të sigurisë dhe diplomacisë.

“Ndërsa zgjedhjet e tetorit në Izrael po afrohen, është shumë e dyshimtë që Netanyahu do të dëshironte një përshkallëzim të tensioneve me Turqinë dhe Sirinë, veçanërisht ndërsa administrata Trump inkurajon qetësi mes palëve”, tha Lis.

Fushata zgjedhore e ndërtuar mbi retorikën kundër Turqisë në Izrael nuk kufizohet vetëm në deklaratat e Netanyahut dhe figurave të afërta me të.

Televizioni Channel 14, i njohur për afërsinë me Netanyahun, shënjestroi Konsullatën e Përgjithshme të Turqisë në Kudsin Lindor të pushtuar, e cila përfaqëson Palestinën.

Një raport i Channel 14 pretendoi se në ndërtesën ku ndodhet Konsullata e Përgjithshme e Turqisë në Kuds po kryheshin “rinovime të paautorizuara”.

Raporti tha se Bashkia e Kudsit, e lidhur me Izraelin, nuk ishte lejuar të inspektonte objektin dhe transmetoi pamje nga pjesa e jashtme e ndërtesës së konsullatës.

Gjithashtu, televizioni I24 transmetoi një dokumentar ku pretendohej se Turqia po përpiqej të merrte kontrollin e Kudsit Lindor, duke u fokusuar në aktivitetet e institucioneve dhe shoqatave turke në qytet.

Dokumentari i kushtoi hapësirë të gjerë ndihmave humanitare që institucionet dhe shoqatat turke u ofrojnë palestinezëve në qytet, si dhe përfshiu aktivitetet e Qendrës Kulturore Yunus Emre në Kudsin Lindor.