Presidenti i Turqisë, Erdogan: Marrëveshja e mbrojtjes së Mekës dërgon “mesazh të rëndësishëm” në botë

Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, tha se Marrëveshja e Përbashkët e Mbrojtjes së Mekës, e nënshkruar nga Turqia, Arabia Saudite dhe Pakistani, përfaqësonte një transformim të një lloji tjetër, duke theksuar se ajo paraqet “një mundësi reale për ne për t’i përcjellë botës një mesazh të rëndësishëm”, transmeton Anadolu.

Duke folur në një intervistë për televizionin arab Al Jazeera, të regjistruar më 14 gusht, në ditën kur Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AK Parti) në pushtet festoi 25-vjetorin e themelimit, Erdogan tha: “Të bashkohemi në një ditë të tillë është vërtet një gëzim i veçantë për ne”.

“Me festimet e 25-vjetorit tonë, me lejen e Zotit, do të vazhdojmë rrugëtimin tonë drejt shumë çerek shekujve të tjerë”, tha ai.

Duke folur për marrëveshjen e mbrojtjes së Mekës, të nënshkruar së fundmi nga Turqia, Pakistani dhe Arabia Saudite, Erdogan tha: “Para së gjithash, marrëveshja e Mekës përfaqësoi një transformim të një lloji tjetër”.

“Nënshkrimi i kësaj marrëveshjeje trepalëshe në Mekë midis Arabisë Saudite, Turqisë dhe Pakistanit u bë një mundësi për ne për t’i përcjellë botës një mesazh të rëndësishëm”, tha ai, duke shtuar: “Fakti që kjo marrëveshje u përfundua në Mekë dhe që e realizuam si tri vende na dha forcë shtesë dhe i përcolli një mesazh të veçantë botës”.

“Besoj se Pakistani, Turqia dhe Arabia Saudite e përfunduan të gjithë këtë marrëveshje me kënaqësi të madhe. Qoftë e dobishme”, tha ai.

Duke theksuar se pakti u nënshkrua gjatë një periudhe të vështirë mes SHBA-së dhe Iranit, Erdogan tha se ai përcolli një mesazh të rëndësishëm për paqen botërore.

“Unë e quaj atë një mesazh të rëndësishëm për paqen botërore, sepse Turqia është një vend që qëndron për paqen dhe zgjedhja e Mekës ka qenë një hap i rëndësishëm për paqen”, tha ai.

“Gjatë procesit mes Iranit dhe SHBA-së, ne theksuam vazhdimisht se mbështesim paqen”, tha Erdogan. “Si vende që ndjekin një proces të tillë në favor të paqes, Pakistani, Turqia dhe Arabia Saudite kanë marrë vendin e tyre si mbrojtës të paqes”, shtoi ai.

“Si mbrojtës të paqes, ne do të vazhdojmë në këtë rrugë si vende që ndjekin paqen edhe në periudhën e ardhshme”, theksoi ai.

– Dispozita për mbrojtjen kolektive
I pyetur nëse marrëveshja e Mekës i ngjan dispozitës së mbrojtjes kolektive të Nenit 5 të NATO-s, Erdogan tha: “Çfarëdo që përfshin Neni 5 i NATO-s, në mënyrë të ngjashme, kjo mirëkuptim i përbashkët për mbrojtjen nënkupton se nëse lind ndonjë problem, këto tri vende do të kenë mundësinë të ndërmarrin së bashku hapat e nevojshëm”.

“Qoftë në lidhje me Turqinë, Arabinë Saudite apo Pakistanin, nëse ndonjëri prej këtyre tri vendeve sulmohet, për shkak se ky është një pakt i përbashkët mbrojtjeje, tri vendet do të kenë mundësinë të mbrojnë njëra-tjetrën kundër çdo sulmi të tillë”, theksoi ai.

“Përtej këtyre tri vendeve, të tjerët mund të bashkohen me ne në çdo kohë”, tha ai, duke shtuar: “Nuk kufizohet vetëm me Arabinë Saudite, Turqinë dhe Pakistanin”.

“Edhe vende të tjera mund të bëhen pjesë e tij. Kur e nënshkruam marrëveshjen, njoftuam se nëse vendet e tjera dëshirojnë të bashkohen në të ardhmen, dera jonë do të mbetet e hapur. Ne e kemi lënë atë derë të hapur”, tha Erdogan.

“Nëse Egjipti dëshiron, këto tri vende mund të arrijnë një marrëveshje dhe ta hapin derën edhe për Egjiptin”, shtoi presidenti turk.

– Lufta e Iranit
Lidhur me luftën që përfshin SHBA-në, Izraelin dhe Iranin, Erdogan tha se dëshira e tij ishte që paqja të arrihej sa më shpejt.

Duke vënë në dukje se mbyllja e Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalonte rreth një e pesta e konsumit global të naftës para luftës, po shkaktonte vështirësi, Erdogan tha: “Ne duhet ta rihapim këtë qarkullim sa më shpejt të jetë e mundur dhe të sigurojmë që qarkullimi i naftës në botë të rrjedhë sërish pa ndërprerje”.

“Ne e mbështesim këtë dhe Irani gjithashtu e mbështet”, tha ai, duke shtuar: “Shpresa jonë është që nëse qarkullimi detar përmes Ngushticës së Hormuzit rihapet pa pagesë, kjo do të ishte shumë më e përshtatshme”.

“Kalimi i lirë do të ishte shumë i dobishëm për rihapjen e qarkullimit atje”, tha ai.

I pyetur për qëndrimin e Turqisë ndaj sulmeve amerikano-izraelite ndaj Iranit dhe sulmeve hakmarrëse të Teheranit ndaj vendeve të Gjirit, Erdogan tha: “Ne definitivisht nuk jemi në favor të luftës”.

“Ne jemi në favor të paqes. Por Izraeli është aktori kryesor pas kësaj lufte”, tha ai, duke shtuar: “Izraeli vazhdimisht ka nxitur luftën dhe ka zgjedhur luftën. Për shkak të këtij qëndrimi, shumë vende të tjera kanë paguar një çmim të rëndë. Izraeli mban përgjegjësinë kryesore”.

– Vizita në Damask
Lidhur me përpjekjet ndërmjetësuese të Katarit dhe Pakistanit mes SHBA-së dhe Iranit, presidenti turk tha se të dyja vendet kishin marrë përsipër përgjegjësi të rëndësishme dhe shprehu besimin se do të vazhdonin ta bënin këtë.

“Ne të gjithë do të bashkojmë duart dhe, para së gjithash, do të ruajmë unitetin dhe solidaritetin tonë si myslimanë”, tha ai.

Duke folur për marrëdhëniet me administratën e re të Sirisë të udhëhequr nga Presidenti Ahmed al-Sharaa dhe sulmet e Izraelit ndaj Sirisë, Erdogan tha: “Institucionet tona shtetërore kanë marrëdhënie shumë të mira me Sirinë dhe ne po e ruajmë këtë unitet dhe solidaritet”.

“Siria është vëllai ynë. Ne nuk do ta lëmë kurrë Sirinë vetëm. Gjatë këtij procesi, Siria do të shohë vëmendjen dhe mbështetjen e vëllezërve të saj. Ata nuk duhet të kenë asnjë shqetësim”, theksoi ai.

Lidhur me mbështetjen e Turqisë për stabilitetin e Sirisë, Erdogan tha: “Çfarëdo që Turqia duhet të bëjë për stabilitetin e Sirisë, ne po e bëjmë në masën më të plotë dhe do të vazhdojmë ta bëjmë”.

Lidhur me rolin e Ankarasë në procesin që çoi në rënien e regjimit të Bashar Asadit, Erdogan tha: “Falë Zotit, Presidenti Sharaa dhe kolegët e tij e dinë shumë mirë atë që kemi bërë”.

“Ne përmbushëm çdo përgjegjësi që na ra dhe do të vazhdojmë ta bëjmë këtë në periudhën e ardhshme. Me lejen e Zotit, do ta vizitoj Damaskun sa më shpejt të jetë e mundur”, tha ai.

– Sulmet izraelite ndaj Libanit
Ai foli gjithashtu për sulmet izraelite ndaj Libanit, vizitën e Presidentit libanez Joseph Aoun në Turqi dhe marrëdhëniet dypalëshe.

“Këto sulme ndaj Libanit na trishtojnë thellësisht”, tha ai, duke shtuar: “Ne zhvilluam bisedime me presidentin këtu. Në periudhën e ardhshme, do të vazhdojmë t’i ofrojmë Libanit çdo mbështetje që mundemi”.

Presidenti turk theksoi rëndësinë e mbështetjes së SHBA-së për procesin e paqes në Liban, duke thënë: “Duke e arritur këtë, ne duhet ta shpëtojmë Libanin nga ky rreth zjarri”.

Lidhur me sulmet e Izraelit ndaj Libanit, Erdogan tha: “Aktualisht, Izraeli është agresori”.

“Libani mbetet nën sulme të vazhdueshme izraelite”, tha ai, duke shtuar: “Ne duhet ta çlirojmë Libanin nga këto sulme sa më shpejt të jetë e mundur”.

“Ne e diskutuam këtë çështje me SHBA-në dhe do të vazhdojmë ta bëjmë këtë. E diskutova gjithashtu me z. (Donald) Trump gjatë vizitës së tij në Turqi dhe do të vazhdojmë bisedimet me të në periudhën e ardhshme”, tha ai.

– “Nuk mund ta lëmë Gazën vetëm”
Lidhur me sulmet e vazhdueshme të Izraelit ndaj Gazës, pavarësisht armëpushimit në tetor 2025, Erdogan tha: “Ne nuk mund ta lëmë Gazën vetëm. Çfarëdo përgjegjësie që na bie lidhur me Gazën, ne e kemi përmbushur deri më sot dhe do të vazhdojmë ta bëjmë”.

Duke komentuar pranimin nga Hamasi të dispozitave të armëpushimit, përfshirë kalimin në fazën e dytë, heqjen dorë nga qeverisja në Gaza dhe dakordimin për të hequr dorë nga armët, Erdogan tha: “Hamasi ka treguar të gjithë solidaritetin e sinqertë që mund të tregonte, por nuk ka pasur një qasje të tillë pozitive nga Izraeli”.

“Izraeli vazhdon politikat e tij agresive duke sulmuar Libanin dhe Gazën”, kritikoi ai.

Duke iu referuar diskutimeve të tij me presidentin amerikan lidhur me Izraelin, Erdogan tha: “E shoh se Trump është i shqetësuar nga këto zhvillime. Ne gjithashtu po bëjmë çdo paralajmërim të nevojshëm dhe do të vazhdojmë ta bëjmë këtë”.

I pyetur për retorikën armiqësore ndaj Turqisë nga politikanët dhe mediat izraelite, Erdogan tha: “Nëse dikush zgjedh të sulmojë Turqinë për luftë dhe jo për paqe, Turqia as nuk do t’i frikësohet dhe as nuk do t’i shmanget një lufte të tillë”.

“E them këtë shumë qartë. Ne nuk dëshirojmë të përjetojmë një situatë të tillë”, u shpreh ai.

– Marrëdhëniet me Sudanin
Duke folur për marrëdhëniet me Sudanin, ku një luftë civile vazhdon që nga viti 2023, Erdogan tha: “Unë nuk i shoh zhvillimet në Sudan pozitivisht, por ne vazhdojmë t’i ofrojmë çdo mbështetje të mundshme Sudanit”.

“Marrëdhëniet e mia” me Abdel Fattah al-Burhan, kryetarin e Këshillit të Sovranitetit të Sudanit, “janë shumë të mira”, tha ai, duke shtuar se “Sudani me të vërtetë ka një administratë të moderuar dhe ideale”.

“Burhan ishte së fundmi mysafiri ynë dhe zhvilluam bisedime së bashku. Unë sinqerisht e shoh udhëheqësin e Sudanit si një lider të denjë për Sudanin në këtë fazë”, tha Erdogan.

Lidhur me zhvillimet në Libi, Erdogan tha: “Marrëdhëniet tona me Libinë vazhdojnë fuqishëm”.

“Ne nuk do ta lëmë Libinë vetëm në hapat që po ndërmerr”, tha ai, duke shtuar: “Në veçanti, si Turkish Petroleum, ne kemi ndërmarrë dhe vazhdojmë të ndërmarrim hapa për të zhvilluar së bashku rezervat e naftës së Libisë”.

– Programi F-35
Lidhur me marrëdhëniet me SHBA-në, Erdogan tha: “Aktualisht, ne presim që z. Trump të përmbushë premtimin që bëri lidhur me avionët luftarakë F-35”.

“Ai na bëri një zotim lidhur me F-35-të dhe përmbushja e këtij premtimi është e rëndësishme për Turqinë. Ne presim që ky zotim të respektohet”, tha ai.

I pyetur për çështjet më të rëndësishme mes Turqisë dhe SHBA-së, Erdogan tha: “Ka shumë çështje”.

“Ka çështje që lidhen me industrinë e mbrojtjes. Përveç kësaj, janë hapat që kemi ndërmarrë dhe do të ndërmarrim lidhur me vëllimin tregtar”, tha ai.

Duke theksuar se Izraeli nuk ishte pjesë e marrëdhënieve Turqi-SHBA, Erdogan tha: “Ne nuk e kemi vendosur kurrë Izraelin në tryezë në diskutimet tona”.

“Bashkëbiseduesi ynë është SHBA-ja”, tha ai, duke shtuar: “Ne i ndërmarrim dhe do të vazhdojmë t’i ndërmarrim hapat tanë duke i diskutuar këto çështje me SHBA-në”.

– Marrëdhëniet me Rusinë, BE-në dhe botën arabe
Lidhur me marrëdhëniet me Moskën, Erdogan tha: “Marrëdhëniet tona me Rusinë janë shumë të mira. Ne i mbajmë ato përmes diplomacisë së vazhdueshme telefonike”.

“Ministrat e mi flasin rregullisht me homologët e tyre rusë dhe ata gjithashtu kontaktojnë ministrat e mi. Në këtë mënyrë, ne vazhdojmë konsultimet tona”, tha ai.

Duke iu përgjigjur pyetjeve lidhur me marrëdhëniet e Turqisë me BE-në, Erdogan tha: “Evropa nuk e ka pranuar Turqinë për 53 vjet dhe nuk duket e gatshme ta bëjë këtë as në të ardhmen’.

“Por ne nuk e kemi mbyllur derën tonë”, tha ai, duke shtuar: “Ne ende duam të anëtarësohemi në BE”.

“Nëse na pranojnë, mirë. Nëse nuk na pranojnë, edhe kjo është në rregull”, theksoi ai. “BE-ja nuk është prioriteti ynë, por ne vazhdojmë t’u themi se ata do të jenë ata që do të humbasin, jo Turqia”, shtoi ai.

“Vazhdoni të ndiqni qeverinë e AK Partisë në Turqi. Me AK Partinë, Turqia do të ecë drejt së nesërmes shumë më të fuqishme”, u shpreh ai.

“Askush nuk duhet të ketë asnjë shqetësim apo dyshim për këtë. Me lejen e Zotit, Turqia do të hyjë në të nesërmen shumë më e fuqishme dhe do të vazhdojë rrugën e saj me forcë. Pozita e Turqisë në paqen botërore do të bëhet edhe më e rëndësishme”, theksoi Erdogan.

“Ne kemi një ushtri të fortë dhe një xhandarmëri të fortë. Forcat tona të armatosura po veprojnë në unitet dhe solidaritet”, tha presidenti turk.

“Ky unitet dhe solidaritet vërtet i siguron të gjithë. Ushtria jonë është e bashkuar, së bashku dhe e tëra dhe vazhdon rrugën e saj në këtë mënyrë. Ushtria jonë nuk ka asnjë lidhje me politikën”, tha ai.

Duke iu drejtuar botës arabe, Erdogan tha: “U dërgoj përshëndetjet dhe dashurinë time të gjithëve. Ne i duam të gjithë. Ne jemi një, jemi së bashku, jemi të fortë. Le të mos e lëndojmë apo ofendojmë njëri-tjetrin. Le të vazhdojmë të qëndrojmë së bashku”.​​​​