Të lindur tepër herët: Foshnjat luftojnë për mbijetesë në Gaza

Noor Salem, 30 vjeç, qëndron pranë një inkubatori në njësi të kujdesit intensiv neonatal në Gazën qendrore, ku djali i saj, Yazan Al-Khalidi, dergjet i lidhur me tuba dhe monitorë.

Ajo vëzhgon trupin e tij të vogël pas një xhami kuarci, duke ndjekur frymëmarrjen e tij të paktë dhe lëvizjen më të vogël që ai bën.

Yazan lindi në muajin e tetë të shtatzënisë së Noor-it, me një trup që dukej në ngjyrë vjollcë në kaltërshe në çastet e para të jetës.

Kjo kërkoi transferimin e menjëhershëm në njësinë e kujdesit intensiv neonatal në Spitalin e Dëshmorëve Al-Aqsa në Deir el-Balah, pasi u bë e qartë se Yazan kishte lindur me probleme në frymëmarrje.

Në vend që ta mbajë foshnjën e saj në krahë në çastet e para pas lindjes, Noor tani është e detyruar të ulet pranë inkubatorit dhe të presë që gjendja e Yazan-it të përmirësohet.

Yazan është fëmija i dytë i Noor-it, pasi humbi fëmijën e saj të parë pak pas lindjes gjatë urisë në Gazë në vitin 2025, të shkaktuar nga gjenocidi i vazhdueshëm i Izraelit në enklavë.

Gjatë shtatzënisë me Yazan-in, ajo duroi mungesën e nevojave bazë dhe një frikë konstante nga humbja e një fëmije tjetër.

“Kisha frikë gjatë gjithë shtatzënisë sepse kisha humbur tashmë një foshnjë më parë. Kisha frikë se do të kaloja përsëri të njëjtën dhimbje,” tha ajo.

“Kur lindi dhe pashë që nuk lëvizte e as nuk qante si foshnjat e tjera, u tmerrova. Nuk e dija se çfarë do të ndodhte me të. Gjithçka që doja ishte që ai të mbijetonte.”

Noor pret përditësimet e përditshme nga mjekët, me shpresën se Yazan do t’i kapërcejë vështirësitë shëndetësore dhe do të kthehet në krahët e saj.

Rritja e lindjeve premature në Gazë

Ka pasur një rritje të theksuar të lindjeve premature dhe foshnjave të lindura me peshë të ulët, si dhe të lindjeve të fëmijëve të vdekur dhe me defekte lindjeje, që nga fillimi i gjenocidit në Gazë më 7 tetor 2023.

UNICEF ka paralajmëruar në mënyrë të përsëritur për një krizë të lindjeve premature në Gazë, ku një në çdo pesë të posalindur ka nevojë për kujdes intensiv neonatal ose termik. Kequ Ushqyerja e nënave, stresi psikologjik i zgjatur dhe rënia e shërbimeve të kujdesit prenatal kanë pasur ndikim si te nëna, ashtu edhe te fëmija.

Dr. Afnan Abu Hasaballah, një obstetre dhe gjinekologe që punon me UNRWA dhe Spitalin Shëndetësor Al-Awda në kampin e refugjatëve Nuseirat, ka parë vetë ndikimin e kësaj në shëndetin e grave shtatzëna dhe të posalindurve.

Ajo thotë se shumë gra shtatzëna arrijnë në spitale duke vuajtur nga stresi i rëndë dhe lodhja pas zhvendosjeve të përsëritura, privimit nga mallrat me rëndësi jetike dhe bombardimeve.

“Frika e vazhdueshme, zhvendosja e përsëritur, mungesa e ushqimit dhe ujit të pastër, si dhe aksesi i kufizuar në kujdesin prenatal, të gjitha rritën rrezikun e lindjes premature,” thotë ajo.

Rrethimi izraelit në Gazë po çon gjithashtu në kequshqyerje të rëndë, një nga problemet kryesore që prekin si nënat e ardhshme ashtu edhe mezonët (fetet) e tyre, duke çuar në më shumë lindje premature e peshë të ulët te të posalindurit, çka kërkon kujdes intensiv.

Ushqyerja e pamjaftueshme rrit gjithashtu rrezikun e mefshtësisë/anemisë, lodhjes për nënat e ardhshme, komplikimeve të shtatzënisë dhe kufizimit të rritjes së fetusit.

“Shumë gra shtatzëna gjatë luftës nuk mundën të kishin akses në ushqim të mjaftueshëm ose të balancuar, dhe kjo ndikoi drejtpërdrejt në shëndetin e nënave dhe të posalindurve,” thotë Dr. Abu Hasaballah.

Presioni mbi shërbimet shëndetësore të Gazës

Spitali i Dëshmorëve Al-Aqsa është i vetmi spital me një njësi neonatale në të gjithë Gazën qendrore, duke u shërbyer mijëra nënave të ardhshme dhe duke shkaktuar një presion të jashtëzakonshëm mbi punonjësit shëndetësorë të mbingarkuar.

“Po punonim nën një presion të madh, me mungesë inkubatorësh, respiratorësh, barnash dhe furnizimesh bazë, përveç mungesave të përsëritura të energjisë elektrike dhe karburantit, gjë që përbënte një kërcënim të drejtpërdrejtë për foshnjat brenda inkubatorëve,” thotë Dr. Abu Hasaballah.

Foshnjat premature kërkojnë monitorim të vazhdueshëm, oksigjen, mbështetje me frymëmarrje, ushqim të rregullt dhe trajtim, diçka që punonjësit e kujdesit shëndetësor, me burimet dhe kohën e tyre të kufizuar, nuk janë gjithmonë në gjendje ta ofrojnë.

“Kur këto burime bëhen të papagueshme ose të padissponueshme, rreziku i komplikimeve të rënda rritet, përfshirë vështirësitë në frymëmarrje, temperaturën e ulët të trupit, infeksionet dhe nivelin e ulët të Sheqerit në gjak,” thotë Dr. Abu Hasaballah.

“Mjerisht, mund të humbim foshnja që do të kishin mbijetuar nëse do të kishin marrë kujdesin bazë.”

Ndarja e nënave nga foshnjat e tyre pak pas lindjes është një nga përvojat më të vështira për t’u duruar nga nënat. Kjo ndarje e menjëhershme shkakton ankth të madh si për nënat ashtu edhe për foshnjat, ndërkohë që pyetja më e zakonshme që u bëhet mjekëve në njësitë neonatale është nëse fëmijët e tyre do të mbijetojnë. Mjekët dhe infermierët bëjnë çfarë mundeshin për t’i qetësuar nënat dhe për t’i shpëtuar fëmijët.

“Në vend që ta mbajnë foshnjën e tyre dhe të festojnë, nënat i shohin ato të transferohen drejtpërdrejt në inkubator ose në njësinë e kujdesit intensiv. Frika e tyre dyfishohet sepse lufta ka prekur gjithçka, nga pajisjet dhe furnizimet mjekësore te mungesa e energjisë elektrike dhe mbipopullimi në spitale,” thotë Dr. Abu Hasaballah.

“Vazhduam të punojmë ditë e natë pa gjumë dhe bëmë gjithçka që mundëm për të shpëtuar çdo fëmijë, por në shumë raste, nevojat e foshnjave ishin më të mëdha se burimet në dispozicion.”

Sfida të reja për nënat

Sapo prindërit dhe foshnjat nxirren nga spitali, një luftë e re fillon për familjet mes një peizazhi ku shëndeti i nënës është dëmtuar nga privimet dhe streset e luftës. Artikujt e nevojshëm për kujdesin e foshnjave, si kompletet e sterilizimit dhe qumështi i formulës për foshnja, mungojnë ose janë të papërballueshëm financiarisht.

“Shumë familje kanë humbur gjithçka për shkak të zhvendosjes, duke i lënë nënat pa rroba për foshnja, pelena, batanije, formulë apo ujë të pastër,” thotë Dr. Abu Hasaballah.

Në kampin e refugjatëve Nuseirat, në Gazën qendrore, Fondacioni Qutoof Al-Khair mbështet gratë shtatzëna dhe të posalindurit duke ofruar vitamina, suplemente ushqimore, barna dhe furnizime thelbësore mjekësore.

Akram Abu Jiab, drejtues i fondacionit, thotë se stafi i tij po përballet me një kërkesë në rritje për shërbimet e tyre mes grave shtatzëna dhe nënave të reja, të cilat nuk janë në gjendje të sigurojnë ushqim dhe kujdes shëndetësor të mjaftueshëm për të mbajtur shëndetin e foshnjave të tyre.

“Foshnjat premature kërkojnë kujdes të veçantë dhe ndjekje të vazhdueshme mjekësore edhe pas daljes nga inkubatorët,” thotë ai.

“Sidoqoftë, shumë familje po përballen me sfidat më të mëdha për të siguruar nevojat bazë mjekësore dhe ushqimore të fëmijëve të tyre.”

Pavarësisht përpjekjeve të fondacionit për të arritur te sa më shumë nëna dhe fëmijë, përpjekjet e tyre kanë kufizime.

“Shkalla e nevojave i kalon dukshëm burimet në dispozicion. Hendeku mes nevojave dhe mbështetjes vazhdon të rritet çdo ditë,” thotë ai.

“Pas çdo foshnjeje të lindur në Gazë është një nënë që përpiqet të mbrojë fëmijën e saj nën rrethana të jashtëzakonshme. Mbështetja e nënave dhe fëmijëve në këtë fazë nuk është luks; është një nevojë për të mbrojtur jetën e brezit të ardhshëm.” /Al Jazeera/