Prokurorët e GJNP-së pezulluan urdhër-arrestin ndaj RSF-së ndërsa mizoritë në Sudan u përshkallëzuan

Zyra e Prokurorit të Gjykatës Penale Ndërkombëtare (ICC) nuk ka paraqitur asnjë urdhër-arrest për krimet e kryera në rajonin e Darfurit në Sudan që nga fillimi i luftës shkatërruese në prill 2023, pavarësisht më shumë se tre viteve hetime dhe deklaratave të përsëritura publike se akuzat ishin të afërta.

Sipas burimeve të shumta dhe dokumenteve gjyqësore, Zyra e Prokurorit (OTP) ka vendosur të mos vazhdojë me kërkesën për një urdhër-arrest ndaj një anëtari të forcës paramilitare Rapid Support Forces, të cilin prokurori Karim Khan kishte deklaruar para gjykatësve në janar të vitit të kaluar se synonte ta paraqiste shumë shpejt.

Kërkesa kishte të bënte me krime të pretenduara kundër njerëzimit dhe krime lufte të kryera në Darfurin Perëndimor që nga prilli 2023.

Në një raportim para United Nations Security Council më 27 janar 2025, Khan deklaroi se zyra e tij po ndërmerrte hapat e nevojshëm për paraqitjen e kërkesave për urdhër-arrest lidhur me krimet në Darfurin Perëndimor, duke veçuar si prioritet krimet me bazë gjinore kundër grave dhe vajzave.

Për më shumë se një vit pas largimit të përkohshëm të Khan në maj 2025, prokuroria nuk i dha asnjë shpjegim dhomës paraprake lidhur me vonesën e aplikimit.

Muajin e kaluar, paneli prej tre gjyqtarësh kritikoi Zyrën e Prokurorit dhe kërkoi shpjegime për arsyet e vonesës, si dhe një afat kohor për paraqitjen e kërkesës.

Në vendim u përmendën deklaratat e zëvendësprokurores Nazhat Khan para Këshillit të Sigurimit, ku ajo përshkroi përkeqësimin e situatës në Darfur dhe theksoi se urdhër-arrestet mund të ndihmonin në parandalimin e krimeve të mëtejshme.

Zëvendësprokurorja, e cila aktualisht udhëheq hetimin për Darfurin, ende nuk ka paraqitur një afat për urdhër-arrestet e tjera.

“Gjenocid” në el-Fasher

ICC hapi hetimin për krimet e kryera pas shpërthimit të luftës aktuale në korrik 2023, kur Khan njoftoi se po shqyrtoheshin krime lufte dhe krime kundër njerëzimit të kryera nga Sudanese Armed Forces, RSF-ja dhe grupet aleate.

Megjithatë, deri më tani asnjë i dyshuar nuk është akuzuar për mizoritë e luftës aktuale, përfshirë rrethimin dhe marrjen nën kontroll të qytetit El Fasher nga RSF në tetor 2025.

Një raport i OKB-së në shkurt arriti në përfundimin se RSF kishte kryer gjenocid ndaj grupeve joarabe në el-Fasher, ndërsa një raport tjetër i publikuar javën e kaluar tha se grupi paramilitar ishte përgjegjës për shumicën e krimeve seksuale të kryera gjatë luftës në Sudan në tre vitet e fundit.

Këshilli i Sigurimit i OKB-së ka vendosur sanksione ndaj katër komandantëve të RSF-së për mizoritë në Darfur, ndërsa SHBA e ka akuzuar zyrtarisht RSF-në për gjenocid dhe ka vendosur sanksione ndaj liderit të saj, Mohamed Hamdan Dagalo, që nga janari 2025.

Pavarësisht shtimit të provave për mizoritë, të gjitha urdhër-arrestet e ICC-së që lidhen me Darfurin ende i referohen periudhës 2003–2007.

Katër urdhër-arreste mbeten ende të pazbatuara kundër ish-presidentit Omar al-Bashir, ish-ministrave Ahmad Harun dhe Abdel Raheem Muhammad Hussein, si dhe komandantit rebel Abdallah Banda.

Lufta mes RSF-së dhe forcave sudaneze, e mbështetur në masë të madhe nga fuqi të huaja, ka vrarë mijëra njerëz gjatë tre viteve të fundit, ka zhvendosur mbi 13 milionë persona dhe ka shtyrë më shumë se 19.5 milionë njerëz drejt rrezikut të urisë, duke krijuar atë që OKB dhe Bashkimi Evropian e përshkruajnë si krizën më të madhe humanitare dhe të zhvendosjes në botë. /middleeasteye.net/