Administrata Trump kërkon të ndalë padinë për ndotjen e ajrit kundër xAI të Muskut

Qeveria e Shteteve të Bashkuara ka ndërhyrë në mbështetje të kompanisë xAI të Elon Muskut në një mosmarrëveshje mjedisore lidhur me një qendër të dhënash me vlerë 20 miliardë dollarë në Tennessee, duke argumentuar se përpjekjet për të bllokuar një projekt energjetik të lidhur me të përbëjnë kërcënim për sigurinë kombëtare.

Në një kërkesë të paraqitur në gjykatë këtë javë, Departamenti i Drejtësisë kërkoi rrëzimin e një padie që akuzon kompaninë e inteligjencës artificiale për operimin e paligjshëm të dhjetëra turbinave me gaz natyror, të ndërtuara për të furnizuar me energji qendrën e të dhënave Colossus 2 në Memphis, Tennessee.

Padia u ngrit në prill nga NAACP, organizata më e madhe për të drejtat civile të afrikano-amerikanëve, në bazë të Aktit për Ajrin e Pastër të vitit 1963, i cili u jep qytetarëve të drejtën të kërkojnë masa ndaluese dhe gjoba civile kundër ndotësve të dyshuar.

NAACP pretendon se xAI i ndërtoi turbinat, të vendosura në Southaven të Mississippi-t, pa siguruar lejet e nevojshme, duke ekspozuar qindra mijëra banorë ndaj ndotësve të dëmshëm që lidhen me “rritjen e rasteve të astmës, sëmundjeve të frymëmarrjes, problemeve të zemrës dhe disa llojeve të kancerit”.

Padia thekson gjithashtu se një pjesë “shumë më e madhe” e banorëve të zonës janë me ngjyrë krahasuar me përqindjen në popullsinë e përgjithshme të SHBA-së.

Në kërkesën e paraqitur të hënën në një gjykatë federale amerikane, Departamenti i Drejtësisë akuzoi NAACP-në se po rrezikon “sigurinë kombëtare, ekonomike dhe energjetike” duke kërkuar ndërprerjen e furnizimit me energji për inovacionin në inteligjencën artificiale që mbështet operacionet ushtarake të Departamentit të Luftës.

Kërkesa argumenton gjithashtu se Kushtetuta e SHBA-së ia jep pushtetit ekzekutiv kompetencën ekskluzive për të kërkuar sanksione civile dhe diskrecionin për të vendosur kur një veprim i tillë ligjor është i panevojshëm ose në kundërshtim me prioritetet federale të zbatimit të ligjit.

Adam Gustafson, prokurori kryesor i Divizionit për Mjedisin dhe Burimet Natyrore në Departamentin e Drejtësisë, deklaroi se qeveria “nuk do të qëndrojë duarkryq ndërsa organizata private përdorin ligjet mjedisore për të minuar sigurinë tonë kombëtare”.

xAI, e cila është një degë e kompanisë SpaceX të Elon Muskut, nuk iu përgjigj menjëherë kërkesave për koment.

Nga ana tjetër, organizata avokuese Earthjustice, e cila përfaqëson NAACP-në në procesin gjyqësor, e dënoi ndërhyrjen si një “grumbullim masiv pushteti” nga administrata e Presidentit Donald Trump.

“Departamenti i Drejtësisë i Trumpit dëshiron ta mbrojë kompaninë e qendrave të të dhënave të Elon Muskut, xAI, nga përgjegjësia për ndotjen e paligjshme dhe po përpiqet të marrë kompetenca nga komunitetet e prekura, gjykatat dhe Kongresi për ta bërë këtë”, deklaroi Laura Thoms, drejtoreshë e zbatimit të ligjit në Earthjustice.

“Nuk ekziston asnjë precedent moral apo ligjor për këtë.”

Ndërkohë, Ann Carlson, profesoreshë e së drejtës mjedisore në University of California, Los Angeles School of Law, e përshkroi argumentin e administratës Trump si një “përpjekje të hapur” për të kufizuar zbatimin e Aktit për Ajrin e Pastër.

“Ai bazohet në një ide radikale se pushteti ekzekutiv mund të rrëzojë padi të ngritura nga grupet qytetare, të autorizuara nga Kongresi, pa ofruar asnjë arsyetim”, tha Carlson për Al Jazeera, duke shtuar se qëndrimi i Departamentit të Drejtësisë do t’i lejonte “ndotësit të shmangnin përgjegjësinë edhe për shkelje të qarta të ligjit”.

“Kjo kërkesë është vetëm një nga mënyrat e shumta me të cilat administrata po minon përpjekjet për mbrojtjen e cilësisë së ajrit”, shtoi ajo.

Administrata Trump ka kultivuar lidhje të ngushta me Elon Musk, trilionerin e parë në botë, duke e angazhuar atë si përgjegjës të përkohshëm për uljen e shpenzimeve dhe duke përdorur modelin kryesor të xAI, Grok, në përpjekjen e Pentagonit për t’u shndërruar në një “forcë luftarake të mbështetur nga inteligjenca artificiale”.

Në dëshminë e tij në mbështetje të kërkesës së paraqitur të hënën, Cameron Stanley, zyrtari më i lartë i Pentagonit për inteligjencën artificiale, deklaroi se Grok ishte përdorur për të lëshuar më shumë se 2.000 municione ndaj 2.000 objektivave gjatë 96 orëve të para të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.

Sipas Stanley-t, nëse Grok nuk mund të përdoret dhe përmirësohet për shkak të kufizimeve në furnizimin me energji ose mungesës së kapaciteteve rezervë kompjuterike, shumë prej mjeteve që përdoren nga Pentagoni do të preken “në mënyrë të rëndë”. /Al Jazeera/