Pse FIFA refuzon të sanksionojë Izraelin?

Shkruan: Coll McCail (Middle East Eye)

Në mars të vitit 1976, presidenti i FIFA-s deklaroi se Argjentina ishte “më e gatshme se kurrë” për të organizuar Kupën e Botës, vetëm dy ditë pasi ushtria e vendit kishte përmbysur qeverinë e Isabel Peronit në një grusht shteti të mbështetur nga SHBA-të, duke hapur rrugën për gati një dekadë diktature të përgjakshme.

Të paktën 30,000 njerëz u zhdukën nga junta e Jorge Rafael Videlës, por kjo nuk dukej të ishte shqetësim për organin ndërkombëtar drejtues të futbollit. Pas Kupës së Botës 1978 në Argjentinë, FIFA e avancoi organizatorin kryesor të turneut, nënadmiralin e Marinës Carlos Lacoste, në postin e nënkryetarit të saj.

Më vonë këtë muaj, ekipi kombëtar i Izraelit pritet të nisë fushatën e tij kualifikuese për Kupën e Botës 2026 në Amerikën e Veriut.

Ndërsa FIFA vazhdon të refuzojë thirrjet në rritje për pezullimin e Izraelit nga kompeticioni, rishikimi i historisë së errët të organizatës hedh dritë mbi rolin e saj në legjitimimin e shtypësve si një instrument i rendit imperial ndërkombëtar.

FIFA dhe shkeljet e Izraelit

FIFA ka mbyllur sytë ndaj pushtimit të paligjshëm izraelit që kur Shoqata e Futbollit të Palestinës (PFA) u pranua si anëtare në vitin 1998. Në kundërshtim të hapur me angazhimin e FIFA-s ndaj të drejtës humanitare ndërkombëtare, Shoqata e Futbollit e Izraelit (IFA) ka përfshirë klube që ndodhen në vendbanime të paligjshme për dekada me radhë.

Kjo përbën një shkelje të qartë të statuteve të FIFA-s, të cilat përcaktojnë se “shoqatat anëtare dhe klubet e tyre nuk mund të luajnë në territorin e një shoqate tjetër anëtare pa miratimin e kësaj të fundit”.

Ndërkohë, FIFA ka shpërfillur racizmin e hapur të tifozëve izraelitë. Para pesë vitesh, The Economist e cilësoi Beitar Jerusalemin si “klubin më racist të futbollit në Izrael”, duke raportuar se tifozët e tij “shajnë dhe ofendojnë arabët që luajnë për skuadrat kundërshtare”.

Duke shpjeguar refuzimin e saj për të ndërmarrë veprime kundër IFA-s në vitin 2017, FIFA deklaroi se “qëndron neutrale në çështjet e politikës dhe fesë”. Megjithatë, Rusia u përjashtua menjëherë nga Kupa e Botës 2022 pas pushtimit të Ukrainës. Motoja e FIFA-s – “Për lojën. Për botën.” – duket se nuk vlen për të gjitha vendet.

FIFA u kontaktua për të dhënë një përgjigje lidhur me këtë çështje, por nuk kishte kthyer përgjigje deri në kohën e publikimit të këtij artikulli.

Shkatërrimi në Gaza

Që nga tetori 2023, infrastruktura e futbollit në Gaza është shkatërruar, dhe mbi 350 futbollistë palestinezë janë vrarë nga forcat izraelite.

Në janar 2024, Hani al-Masdar, ish-mesfushori 42-vjeçar dhe trajner i ekipit olimpik palestinez, u vra nga një sulm ajror izraelit.

Dy muaj më vonë, Mohammed Barakat, i njohur si “legjenda e Khan Younis”, me mbi 100 gola në karrierë, humbi jetën kur shtëpia e tij u bombardua në ditën e parë të Ramazanit.

Në Gaza City, stadiumi sportiv Yarmouk, dikur një arenë me 9,000 vende, është shkatërruar plotësisht. Për një periudhë, forcat izraelite e përdorën si një kamp të improvizuar ndalimi.

Në maj 2024, stadiumi i fundit i padëmtuar në enklavë u bë një strehë për mijëra refugjatë që iknin nga Gaza veriore. Në të njëjtin muaj, presidenti i FIFA-s, Gianni Infantino, njoftoi se do të kërkonte këshillim juridik të pavarur për të shqyrtuar thirrjen e PFA-së për të sanksionuar Izraelin. Gati një vit më vonë, FIFA ende nuk ka vepruar.

FIFA si mjet kolonial

Torturat dhe vrasjet në stadiumin Yarmouk kujtojnë ngjarjet e ndodhura në stadiumin kombëtar të Kilit, ku dhjetëra njerëz u vranë pas grushtit të shtetit të mbështetur nga SHBA-të të Augusto Pinochet në shtator 1973.

Dy muaj më vonë, ekipi kombëtar kilian u rreshtua në atë fushë për një ndeshje kualifikuese për Kupën e Botës 1974 kundër Bashkimit Sovjetik. Megjithatë, sovjetikët refuzuan të luanin në një “fushë të njollosur me gjak”. FIFA hodhi poshtë ankesën e tyre dhe urdhëroi zhvillimin e ndeshjes. Pa kundërshtarë në fushë, kilianët shënuan në një portë bosh dhe siguruan vendin e tyre në turne.

Që nga themelimi i saj nga fuqitë evropiane në vitin 1904, FIFA ka shërbyer për të legjitimuar një sistem kolonial, duke mbajtur Jugun Global të nënshtruar ndaj Perëndimit.

Kjo qasje eurocentrike solli bojkotin e parë dhe të vetëm të organizuar të një Kupe Bote nga një kontinent i tërë. Në vitin 1966, vendet afrikane refuzuan të merrnin pjesë në shenjë proteste ndaj ndarjes së padrejtë të vendeve kualifikuese: ndërsa Evropa kishte 10 vende, Afrika, Azia dhe Oqeania duhej të konkurronin për vetëm një vend.

I udhëhequr nga Kwame Nkrumah i Ganës dhe frymëzuar nga valët e dekolonizimit, çdo komb anëtar i Konfederatës së Futbollit Afrikan u tërhoq nga kualifikimet – dhe u gjobit nga FIFA për këtë. Bojkoti u tregua i suksesshëm: katër vite më vonë, Afrika fitoi një vend të dedikuar në Kupën e Botës 1970.

Rezistenca palestineze dhe presioni ndaj FIFA-s

Përpjekjet e Izraelit për të shkatërruar institucionet e futbollit në Gaza janë një pjesë e luftës së ushtrisë izraelite kundër çdo aspekti të ekzistencës palestineze.

Por dhuna është përballur me rezistencë të palëkundur. Në janar 2024, disa ditë pas vrasjes së Masdarit, ekipi kombëtar palestinez shkroi histori, duke u kualifikuar për herë të parë në fazën e eliminimit direkt të Kupës së Azisë.

Në shkurt 2024, tifozët e Celtic FC në Skoci nisën një fushatë duke kërkuar që FIFA t’i tregojë Izraelit kartonin e kuq. Thirrja e tyre është përhapur globalisht, nga Spanja në Marok e deri në Irlandë.

Ndërsa FIFA vazhdon të legjitimojë krimet e imperializmit, stadiumet anembanë botës valëvisin flamurin palestinez.