Kuptimi i versionit amerikan të “vijës së kuqe” në sfondin e luftës së Izraelit në Gaza

Ndër vite, në sferën e marrëdhënieve ndërkombëtare ku SHBA ka luajtur një rol aktiv, një nga mjetet e retorikës dhe praktikës së politikës së jashtme, ka qenë thirrja e vijave të kuqe si një formë parandalimi dhe një kërcënim i nënkuptuar kundër armiqve të saj. . Është një formë e diplomacisë shtrënguese.

Por cilat janë saktësisht vijat e kuqe, një term dhe koncept i përdorur shpesh që është përdorur në marrëdhëniet ndërkombëtare të shekullit të 21-të?

Një përkufizim që përcakton tonin e fjalës “vija të kuqe” është si më poshtë. Studiuesi me bazë në Paris, Bruno Tertrais e përshkruan si “manipulim të qëllimit të një kundërshtari përmes deklaratave (kryesisht publike) për qëllime parandaluese, duke iu referuar kalimit të qëllimshëm të një pragu të caktuar nga një kundërshtar dhe kundërveprimit përkatës nëse kapërcehet ky prag”.

Natyrisht, vlera dhe efektiviteti i vijave të kuqe varet nëse kundërshtari e konsideron kërcënimin të besueshëm për sa i përket zbatimit dhe pasojave të tij, dhe nëse veprimi për të cilin sanksionohen ia vlen.

Është një akt njohës i peshimit të kostove kundrejt përfitimeve të sanksionimit dhe peshimit të vlerës së aktit kundrejt kostove të vendosura nga vijat e kuqe (politike, ekonomike, etj.).

Vijat e kuqe janë një mjet shumë popullor i simbolizmit politik. Ato përçojnë tek audienca e synuar seriozitetin e çështjes si dhe japin një pamje se diçka po bëhet në aspektin e politikës së jashtme.

Ndërsa logjika mund të duket e shëndoshë, ka një hendek të qartë në konsistencën e vijave të kuqe. Në thelb vjen deri te ‘Ne’ kundër ‘ata’. Më lejo të shpjegohem.

Uashingtoni për dekada i ka predikuar botës për rëndësinë e një rendi të bazuar në rregulla, i cili ndihmon në ndalimin e shkeljeve nga ana e aktorëve mashtrues.

Por kur bëhet fjalë për vijat e kuqe, SHBA-ja ka një rregull për armiqtë e saj dhe një tjetër për aleatët dhe klientët e saj.

Është e rëndësishme të theksohet se SHBA është një fuqi hegjemoniste relativisht në rënie. Ajo po kërkon të krijojë një sistem rregullash dhe kodesh informale, si zëvendësim i sistemit formal të së drejtës ndërkombëtare, për të përkulur marrëdhëniet e jashtme në favor të saj.

Një rend i bazuar në rregulla nuk ka të bëjë me të drejtën ndërkombëtare dhe mjaft shpesh shkel parimet thelbësore që ai përfaqëson.

Brenda këtij konteksti gjeopolitik, i një hegjemoni në rënie që kërkon të mbajë kontrollin e tij gjithnjë e më të dobësuar mbi fuqinë dhe ndikimin global, vijat e kuqe janë një mjet në arsenalin e politikës së jashtme të SHBA-së që mbartin kosto relativisht të ulëta kur ato thirren dhe përfshijnë rreziqe më të vogla të një kundërvënie.

SHBA-të shpesh dëgjohen duke thirrur ose duke u përpjekur të vendosin vija të kuqe në marrëdhëniet ndërkombëtare, ndonjëherë ato të respektuara dhe herë të tjera të shpërfillura. Ekziston edhe aspekti i mungesës së konsistencës kur bëhet fjalë për zbatimin e vijave të kuqe.

Një nga shembujt historikë më famëkeq të vijave të kuqe dhe zbatimi i tyre u pa në fillim të pushtimit të Irakut të udhëhequr nga SHBA në vitin 2003, mbi bazën e supozuar se Bagdadi posedonte armë të shkatërrimit në masë.

Një shembull tjetër i vijave të kuqe erdhi me paralajmërimin e ish-presidentit amerikan Barack Obama drejtuar regjimit të Asadit kundër përdorimit të armëve kimike në Siri.

Këto përfaqësojnë dy shtete ‘armiq’ të SHBA-së, por me rezultate të ndryshme. Në luftën e vazhdueshme izraelite në Gaza, pas zvarritjeve dhe vonesave të konsiderueshme, administrata e presidentit amerikan Joe Biden foli për vijat e kuqe kundër veprimeve ushtarake izraelite, të cilat të drejtat i shohin si një “gjenocid të besueshëm”.

Kjo retorikë e vijës së kuqe bëri xhiron edhe pse SHBA vazhdoi t’i jepte Izraelit armë dhe mbështetje politike dhe financiare.

Jo të gjitha vijat e kuqe janë të barabarta, në një lloj ferme të kafshëve, ekzistojnë rregulla të ndryshme për vende të ndryshme dhe grupe të veçanta rrethanash për t’i zbatuar ato.

Linja e Kuqe rrjedh gjak në Rafah

Më 10 mars, Presidenti Biden në gjendjen e tij të zakonshme të konfuzionit njohës, deklaroi se nëse Izraeli vazhdon krimet e tij të luftës, shkeljet e ligjit ndërkombëtar dhe shënjestrimin e civilëve në Gaza, atëherë do të kishte pasoja për shtetin hebre.

Ai deklaroi kategorikisht se pushtimi izraelit i Rafahut, një pjesë qendrore e Gazës, do të ishte një vijë e kuqe për SHBA-në.

Megjithatë, në të njëjtën kohë ai përsëriti mbështetjen e tij absolute dhe të pakushtëzuar për Izraelin. Për më tepër, ai deklaroi gjithashtu se kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu po e dëmtonte më shumë Izraelin sesa po e ndihmonte me qasjen e tij ndaj luftës në Gaza.

Kjo tregon një kontradiktë të qartë në fjalën-sallatën e premtimit të Bidenit për të mbështetur dinjitetin dhe dinjitetin njerëzor nga njëra anë dhe për të premtuar besnikëri dhe mbështetje absolute të pavdekshme ndaj burimit të vuajtjes njerëzore nga ana tjetër.

Thirrja e Bidenit për kërcënimin e vijës së kuqe kundër Izraelit nuk ishte hera e parë që një president amerikan e përdor këtë strategji për të provuar të frenojë Tel Avivin.

Këtu lind pyetja, pse në radhë të parë t’i jepet kërcënimi i vijave të kuqe Izraelit dhe a kishte ndonjë sinqeritet kur bëhet fjalë për zbatimin e tij?

Për t’iu përgjigjur pjesës së parë të pyetjes, SHBA u ndje e detyruar të përfshihej në simbolikën politike në skenën globale, duke marrë parasysh besueshmërinë e saj, përdorimi dhe imazhi ishin në rrezik pasi Urdhri i Bazuar në Rregulla duket më shumë si të kota në shumë vende në Jugun Global.

Ato koncepte të virtytshme – demokracia, sundimi i ligjit dhe respektimi i të drejtave të njeriut – që SHBA i predikon pjesës tjetër të botës, po injorohen dhe shkelen në një shkallë masive dhe të përditshme nga Izraeli.

Izraeli për shkak të veprimeve të tyre brutale dhe joproporcionale në Gaza po e tërheq SHBA-në me vete.

Ajo që është më e çuditshme është fakti që Netanyahu e dëmtoi besueshmërinë e Presidentit Biden kur ai kërcënoi hapur se do të sfidonte vijën e kuqe në Rafah.

Biden dukej i dobët dhe politikisht i pafuqishëm, duke pasur parasysh mungesën e përgjigjes apo vendosmërisë së tij në zbatimin e vijës së kuqe.

Eshtë e panevojshme të thuhet se Izraeli ishte i vërtetë në fjalën e tij në injorimin e paralajmërimit të dobët dhe jo të besueshëm të vijës së kuqe të Bidenit, ndërsa nisi një operacion të madh ushtarak në Rafah.

Izraeli ka shkelur rregulla të shumta të luftës dhe të drejtës ndërkombëtare, për të mos përmendur shkeljen edhe të aspekteve më elementare të mirësjelljes njerëzore në një sulm jashtëzakonisht joproporcional dhe pa dallim ndaj civilëve palestinezë.

Njëlloj jo i besueshëm dhe pa ndonjë substancë morale ose etike ishte refuzimi i sulmit nga Shtëpia e Bardhë duke qenë se nuk përbënte shkelje të vijës së kuqe të Bidenit.

Nuk kishte asnjë qëllim nga ana e SHBA për të zbatuar vijën e kuqe. Uashingtoni po vinte bast mbi një shpresë të paqartë se Izraeli do të vendoste vetë për të mos sulmuar Rafahun.

Por duke pasur parasysh mungesën e plotë të pasojave për veprimet izraelite të deritanishme, ishte një goditje e largët.

Për më tepër, Biden duke mos mbajtur premtimin e tij duke vazhduar furnizimin me municione dhe armë, jo vetëm që inkurajon vazhdimin e spastrimit etnik të palestinezëve nga Izraeli, por është plotësisht bashkëpunëtor në mundësimin e tij.

Ky është një vit zgjedhor presidencial në SHBA dhe kush do të mbledhë më shumë fonde do të luajë një rol vendimtar në atë se kush zgjidhet.

Komiteti Amerikan i Çështjeve Publike të Izraelit (AIPAC) është një kontribues i rëndësishëm i fushatës.

E vetmja konsistencë në narrativën e vijës së kuqe është refuzimi dhe paaftësia e administratës Biden për të vendosur një vijë të kuqe ndaj Izraelit, pavarësisht nga veprimet e tij. /TRTworld/