Izraeli përdori armë në Gaza që mijëra palestinezë i bëri hi

Në agimin e 10 gushtit 2024, Yasmin Mahani eci përmes rrënojave ende me tym të shkollës al-Tabin në qytetin e Gazës, duke kërkuar djalin e saj, Saadin. Ajo gjeti bashkëshortin e saj duke bërtitur, por nga Saadi nuk kishte asnjë gjurmë.

“Hyra në xhami dhe e gjeta veten duke shkelur mbi mish dhe gjak,” tha Mahani për Al Jazeera Arabic, në një investigim që u transmetua të hënën. Ajo kërkoi në spitale dhe morgje për ditë të tëra. “Nuk gjetëm asgjë nga Saadi. As edhe një trup për ta varrosur. Kjo ishte pjesa më e vështirë.”

Mahani është një nga mijëra palestinezët, të dashurit e të cilëve thjesht janë zhdukur gjatë luftës gjenocidale të Izraelit në Gazë, e cila ka vrarë më shumë se 72,000 njerëz.

Sipas investigimit të Al Jazeera Arabic, “Pjesa tjetër e historisë”, ekipet e Mbrojtjes Civile në Gazë kanë dokumentuar 2,842 palestinezë që janë “avulluar” që nga fillimi i luftës në tetor 2023, duke mos lënë pas asnjë mbetje tjetër përveç spërkatjeve të gjakut ose fragmenteve të vogla të mishit.

Ekspertët dhe dëshmitarët ua atribuojnë këtë fenomen përdorimit sistematik nga Izraeli të armëve termike dhe termobarike të ndaluara ndërkombëtarisht, të cilat shpesh quhen bomba vakumi ose aerosoli, të afta për të gjeneruar temperatura që kalojnë 3,500 gradë Celsius.

Një llogaritje rrëqethëse mjekoligjore

Shifra prej 2,842 personash nuk është një vlerësim, por rezultat i një llogaritjeje të zymtë mjekoligjore nga Mbrojtja Civile e Gazës.

Zëdhënësi Mahmoud Basal shpjegoi për Al Jazeera-n se ekipet përdorin një “metodë eliminimi” në vendet e sulmeve. “Ne hyjmë në një shtëpi të shënjestruar dhe ballafaqojmë numrin e njohur të banorëve me trupat e gjetur,” tha Basal.

“Nëse një familje na thotë se brenda ishin pesë persona dhe ne gjejmë vetëm tre trupa të paprekur, ne i trajtojmë dy të tjerët si të ‘avulluar’ vetëm pasi një kërkim rraskapitës nuk jep asgjë tjetër përveç gjurmëve biologjike—gjak në mure ose fragmente të vogla si skalpe,” shtoi ai.

Kimia e fshirjes

Investigimi detajoi se si përbërjet specifike kimike në municionet izraelite i kthejnë trupat njerëzorë në hiri brenda sekondave.

Vasily Fatigarov, një ekspert ushtarak rus, shpjegoi se armët termobarike nuk vrasin thjesht; ato asgjësojnë materien. Ndryshe nga eksplozivët konvencionalë, këto armë shpërndajnë një retë karburanti që ndizet për të krijuar një top zjarri gjigant dhe një efekt vakumi.

“Për të zgjatur kohën e djegies, përzierjes kimike i shtohen pluhura alumini, magnezi dhe titaniumi,” tha Fatigarov. “Kjo e rrit temperaturën e shpërthimit midis 2,500 dhe 3,000 gradë Celsius.”

Sipas investigimit, nxehtësia intensive shpesh gjenerohet nga tritonal, një përzierje e TNT-së dhe pluhurit të aluminit e përdorur në bombat e prodhuara në SHBA, si MK-84.

Dr. Munir al-Bursh, drejtor i përgjithshëm i Ministrisë së Shëndetësisë në Gazë, shpjegoi ndikimin biologjik të kësaj nxehtësie ekstreme mbi trupin e njeriut, i cili përbëhet nga rreth 80 për qind ujë.

“Pika e vlimit të ujit është 100 gradë Celsius,” tha al-Bursh. “Kur një trup ekspozohet ndaj energjisë që kalon 3,000 gradë, e kombinuar me presion masiv dhe oksidim, lëngjet vlojnë menjëherë. Indet avullohen dhe kthehen në hiri. Kjo është kimikisht e pashmangshme.”

Anatomia e bombave

Investigimi identifikoi municione specifike të prodhuara nga SHBA, të përdorura në Gazë, që lidhen me këto zhdukje:

• MK-84 ‘Hammer’: Kjo bombë e padrejtuar 900 kg e mbushur me tritonal gjeneron nxehtësi deri në 3,500°C.

• BLU-109 (shpuesi i bunkerëve): Përdorur në një sulm në al-Mawasi, një zonë që Izraeli e kishte deklaruar “zonë të sigurt” për palestinezët e zhvendosur forcërisht në shtator 2024, kjo bombë avulloi 22 persona. Ajo ka një mbështjellje çeliku dhe një fitil me vonesë, duke u groposur para se të shpërthejë një përzierje eksplozive PBXN-109. Kjo krijon një top zjarri të madh brenda hapësirave të mbyllura, duke djegur çdo gjë që ka pranë.

• GBU-39: Kjo bombë precize u përdor në sulmin ndaj shkollës al-Tabin. Ajo përdor eksplozivin AFX-757. “GBU-39 është projektuar për të mbajtur strukturën e ndërtesës relativisht të paprekur ndërsa shkatërron çdo gjë brenda,” vuri në dukje Fatigarov. “Ajo vret përmes një vale presioni që çan mushkëritë dhe një vale termike që djeg indet e buta.”

Një ‘gjenocid global, jo vetëm izraelit’

Ekspertët ligjorë thanë se përdorimi i këtyre armëve pa dallim implikon jo vetëm Izraelin, por edhe furnizuesit e tij perëndimorë.

“Ky është një gjenocid global, jo vetëm izraelit,” tha avokatja Diana Buttu, lektore në Universitetin Georgetown në Katar.

Duke folur në Forumin e Al Jazeera-s në Doha, Buttu argumentoi se zinxhiri i furnizimit është dëshmi e bashkëfajësisë. “Ne shohim një rrjedhë të vazhdueshme të këtyre armëve nga Shtetet e Bashkuara dhe Evropa. Ata e dinë se këto armë nuk bëjnë dallim mes një luftëtari dhe një fëmije, e megjithatë vazhdojnë t’i dërgojnë ato.”

Kolapsi i drejtësisë ndërkombëtare

Pavarësisht se Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë nxori masa të përkohshme kundër Izraelit në janar 2024 dhe një urdhër-arresti nga Gjykata Penale Ndërkombëtare kundër Kryeministrit Benjamin Netanyahu në nëntor 2024, vrasjet u intensifikuan.

Për Rafiq Badran, i cili humbi katër fëmijë në kampin e refugjatëve Bureij, këto përkufizime teknike do thonë pak. Ai arriti të gjejë vetëm pjesë të vogla të trupave të fëmijëve të tij për t’i varrosur.

“Katër nga fëmijët e mi thjesht u avulluan,” tha Badran, duke mbajtur lotët. “I kërkova një milion herë. Nuk mbeti asnjë copë. Ku shkuan ata?” /Al Jazeera/