Guvernatori i Darfurit, Minni Minnawi: RSF vrau 27,000 sudanezë në el-Fasher

Guvernatori i Darfurit, Minni Arko Minnawi, i ka thënë Middle East Eye se 27,000 sudanezë u vranë brenda vetëm tre ditëve, teksa forcat paraushtarake Rapid Support Forces (RSF) kryen një valë masakrash pas marrjes së kontrollit të el-Fasher në fund të muajit të kaluar.

Kjo shifër është dukshëm më e lartë se vlerësimet e mëparshme për shkallën e masakrës që pasoi tërheqjen e papritur të Forcave të Armatosura Sudaneze (SAF) nga kryeqyteti i shtetit të Darfurit të Veriut në fund të tetorit.

Më herët, zyrtarë dhe punonjës humanitarë e kishin vlerësuar numrin e të vrarëve në mbi 2,500 persona.

Megjithatë, në ditët dhe javët pas rënies së el-Fasherit, që kishte qenë nën rrethim për më shumë se 550 ditë, ka pasur një lumë raportesh për masakra të përhapura, ndërsa punonjësit e ndihmave ngritën alarmin për faktin se shumë pak civilë kanë mundur të largohen nga qyteti.

Të mbijetuarit i kanë përshkruar për MEE ekzekutime të menjëhershme, dhunë seksuale dhe abuzime të tjera.

Të mërkurën, shefi i ndihmave të OKB-së, Tom Fletcher, i cili përfundoi një vizitë njëjavore në Darfur, e quajti el-Fasher një “skene të vërtetë horror” dhe një “vend krimi”.

Minnawi foli për gazetarët nga selia e tij e përkohshme në Port Sudan, ku komandantët e SAF-it dhe qeveria sudaneze janë bazuar kryesisht që kur luftimet shpërthyen në kryeqytetin Kartum mbi dy vjet më parë.

Guvernatori, i cili vjen vetë nga Darfuri i Veriut dhe është anëtar i komunitetit Zaghawa — i cili është vënë në shënjestër nga RSF — nuk pranoi të specifikonte humbjet në familjen e tij, duke thënë vetëm se “shumë prej tyre janë eliminuar”.

Paralajmërimet sudaneze ‘u nënvlerësuan’

Që kur lufta në Sudan shpërtheu në prill 2023 për planet për të integruar RSF-në në ushtrinë e rregullt, Forcat e Mbështetjes së Shpejtë janë akuzuar për krime lufte dhe mizori, përfshirë vrasje masive dhe dhunë seksuale.

Shtetet e Bashkuara dhe disa organizata të të drejtave të njeriut i kanë akuzuar paraushtarakët për gjenocid kundër komunitetit Masalit në Darfurin Perëndimor më herët gjatë konfliktit.

Pavarësisht paralajmërimeve se një tmerr i ngjashëm ishte i pashmangshëm në el-Fasher, qytet me 260,000 banorë të uritur gjatë një rrethimi 18-mujor, paraushtarakët arritën ta pushtonin më 26 tetor, duke përdorur armë të avancuara të furnizuara nga sponsori i tyre, Emiratet e Bashkuara Arabe.

El-Fasher ishte qyteti i fundit në rajonin e gjerë perëndimor të Darfurit që mbetej nën kontrollin e SAF dhe Forcave të Përbashkëta — ish-rebelë darfurianë të rreshtuar me ushtrinë sudaneze.

Minnawi kritikoi ashpër komunitetin ndërkombëtar për dështimin në parandalimin e masakrave.

“Ne e kemi paralajmëruar komunitetin ndërkombëtar, përfshirë Këshillin e Sigurimit të OKB-së, shumë herë se, nëse bie, Darfuri do të shndërrohet në gjenocid,” tha ai për MEE dhe gazetarë të tjerë në një takim të organizuar nga kompania e prodhimit Al Arabiya.

Minnawi tha se paralajmërimet urgjente sudaneze “u nënvlerësuan”.

Britania, si “penholder” për çështjen e Sudanit në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, është vënë veçanërisht nën vëzhgim.

Shayna Lewis, nga organizata amerikane për të drejta të njeriut Preventing and Ending Mass Atrocities (Paema), ka deklaruar se Mbretëria e Bashkuar ka qenë “komplice në gjenocidin e vazhdueshëm ndaj popullit të Darfutit”, sepse i ka dhënë prioritet të ulët parandalimit të mizorive në rajon.

Ndërkohë, OKB-ja është informuar se pajisje ushtarake britanike janë parë në duart e RSF në Sudan, duke ngritur pyetje mbi shitjet e armëve të Mbretërisë së Bashkuar ndaj Emirateve të Bashkuara Arabe.

Minnawi drejtoi gishtin nga Emiratet e Bashkuara Arabe për mbështetjen ndaj RSF duke ofruar “armë të sofistikuara si dronë”.

Agjencitë e inteligjencës amerikane raportohet se kanë ndjekur rritjen e furnizimit emiratas me dronë kinezë të avancuar dhe sisteme të tjera armësh për RSF në javët para rënies së el-Fasherit.

Përkundër provave në rritje, EBA mohon se mbështet RSF.

Ajo është gjithashtu anëtare e grupit Quad, i ngarkuar me adresimin e konfliktit sudanez — një rol ndërmjetësues që ushtria sudaneze e ka refuzuar, duke e parë Abu Dhabin si palë ndërluftuese.

Burime diplomatike më herët i thanë MEE-së se EBA refuzoi të diskutonte situatën në el-Fasher gjatë bisedimeve të paqes në Uashington vetëm disa orë para se mbrojtja e qytetit të binte.

Minnawi tha se EBA po “manipulon komunitetin ndërkombëtar në mënyrë diplomatike” dhe mohimet e saj se mbështet RSF janë “vetëm fjalë boshe”.

“Ata po fshehin kriminalitetin e tyre,” tha ai.

Disa orë para premtimit të papritur të presidentit amerikan Donald Trump “për t’i dhënë fund menjëherë asaj që po ndodh në Sudan”, Minnawi foli për perspektivat e paqes.

“Nëse do të negociojmë, duhet të negociojmë me Emiratet, e jo me Hemedtin,” tha ai, duke përdorur emrin e zakonshëm për liderin e RSF, Mohamed Hamdam Daglo, të cilin e quajti “kukull” të EBA-së.

Një tjetër gjenocid

Minnawi ka qenë figurë e njohur në Sudan për dy dekada.

Ai u ngrit në skenën politike si lider i një prej fraksioneve rebele darfuriane që 20 vjet më parë luftuan kundër regjimit të autokratit të rrëzuar Omar al-Bashir, për shkak të margjinalizimit dhe diskriminimit të sudanezëve me ngjyrë të zezë.

Gjatë atij konflikti, Lëvizja për Çlirimin e Popullit të Sudanit, e drejtuar nga Minnawi, luftoi kundër xhaxhavitëve — milici të mbështetura nga shteti, kryesisht arabe, që kryen gjenocid në Darfur dhe më pas u institucionalizuan si RSF.

Ai tha se RSF po kryen sërish gjenocid, duke përdorur parullën: “ose bëhu arab, ose vdis”.

Hemedti ishte komandant i lartë i xhaxhavitëve, dhe Minnawi vuri në dukje se drejtues të tjerë të milicive dhe RSF “janë të njëjtët personazhe”.

“Vetëm se tani janë zhvilluar dhe janë bërë më të fuqishëm,” tha ai, duke theksuar se shumë nga luftëtarët e RSF vijnë “nga jashtë dhe nga zona të ndryshme të Afrikës”.

Sipas raporteve të ndryshme, radhët e RSF përfshijnë mercenarë kolumbianë të furnizuar nga EBA dhe luftëtarë nga Çadi dhe Sudani i Jugut.

I pyetur se çfarë duhet të bëjë komuniteti ndërkombëtar për ta ndalur luftën, e cila ka vrarë dhjetëra mijëra njerëz dhe ka zhvendosur më shumë se 13 milionë të tjerë, Minnawi u përgjigj se “ndalja e Emirateve është elementi kyç për ta ndalur luftën”. /MEE/