Arabia Saudite mirëpret kërkesën e Jemenit për ndihmë në zgjidhjen e përplasjeve në jug

Ministria e Jashtme e Arabisë Saudite ka mirëpritur një kërkesë nga Këshilli Presidencial i Udhëheqjes (PLC) i Jemenit, i mbështetur nga Riadi, për organizimin e një forumi në Riad me qëllim zgjidhjen e përçarjes vdekjeprurëse fraksionare në jug të vendit, e cila ka nxitur përleshje të armatosura dhe ka shkaktuar tensione mes vendeve arabe të Gjirit.

Në një deklaratë të shtunën, Ministria e Jashtme saudite u bëri thirrje fraksioneve jugore që të marrin pjesë në forumin në kryeqytetin saudit për të “hartuar një vizion gjithëpërfshirës për zgjidhje të drejta të çështjes jugore”.

Më herët gjatë së shtunës, kryetari i PLC-së, Rashad al-Alimi, u bëri thirrje grupeve dhe figurave të ndryshme në jug të Jemenit të mblidhen për një takim në Riad, sipas Agjencisë së Lajmeve Saba.

Saba citoi al-Alimin duke theksuar “drejtësinë dhe qendërsinë e çështjes jugore” dhe duke “hedhur poshtë çdo zgjidhje të njëanshme ose përjashtuese” për zgjidhjen e konfliktit në vazhdim.

Tensione vdekjeprurëse kanë shpërthyer ditët e fundit pasi grupi separatist Këshilli Tranzicional Jugor (STC) nisi një ofensivë të madhe në provincat Hadramout dhe al-Mahra të Jemenit, të cilat përbëjnë pothuajse gjysmën e territorit të vendit.

Hadramouti, një provincë prodhuese e naftës, kufizohet me Arabinë Saudite dhe shumë figura të shquara saudite e kanë origjinën nga kjo zonë, duke i dhënë asaj rëndësi kulturore dhe historike për mbretërinë. Marrja e saj nga STC-ja muajin e kaluar u pa nga sauditët si një kërcënim.

STC-ja është pjesë e koalicionit anti-Huthi në jug të Jemenit. Megjithatë, thuhet se ajo ka plane për krijimin e një shteti të vetin në jug të vendit, gjë që ka shkaktuar konflikt me partnerin e saj, qeverinë jemene të njohur ndërkombëtarisht, të udhëhequr nga PLC-ja.

Arabia Saudite ka akuzuar partnerin e saj në koalicion, Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA), se po armatos STC-në, operacioni ushtarak i së cilës tashmë kërcënon ta ndajë Jemenin në tre pjesë dhe njëkohësisht paraqet rrezik për sigurinë kombëtare saudite.

EBA i ka mohuar këto akuza, duke këmbëngulur se mbështet sigurinë e Arabisë Saudite.

Në një deklaratë të shtunën, EBA shprehu “shqetësim të thellë” për përshkallëzimin e vazhdueshëm dhe u bëri thirrje jemenasve “t’i japin përparësi urtësisë dhe vetëpërmbajtjes për të garantuar sigurinë dhe stabilitetin në vend”.

Koalicioni i mbështetur nga Arabia Saudite u formua në vitin 2015 me synimin për të larguar rebelët Huthi të mbështetur nga Irani nga veriu i Jemenit.

Por pas një lufte civile brutale që ka zgjatur një dekadë, Huthit mbeten në pushtet në zonat e tyre, ndërsa fraksionet e mbështetura nga Arabia Saudite dhe Emiratet po përplasen mes vete në jug.

Të premten, sulmet ajrore të koalicionit të udhëhequr nga Arabia Saudite vranë 20 persona, sipas STC-së.

Vonë të premten, EBA njoftoi kthimin e të gjithë personelit të forcave të saj të armatosura nga Jemeni, duke sinjalizuar një mundësi për ulje tensionesh me Arabinë Saudite.

Ministria e Mbrojtjes e Emirateve tha se tërheqja e forcave nga Jemeni është në përputhje me vendimin e saj “për të përmbyllur misionet e mbetura të njësive kundër terrorizmit”.

“Procesi është zhvilluar në mënyrë që të garantohej siguria e të gjithë personelit dhe është realizuar në koordinim me të gjithë partnerët përkatës,” thuhet në deklaratën e publikuar në faqen e Agjencisë së Lajmeve të Emirateve.

Në mes të njoftimit të EBA-së për tërheqje, STC-ja deklaroi në mënyrë të njëanshme se synon të mbajë një referendum për pavarësi nga veriu brenda dy vjetësh.

Megjithatë, në një intervistë për Al Jazeera, ish-diplomati jemenas dhe deputeti Ali Ahmed al-Amrani e hodhi poshtë idenë e shkëputjes si zgjidhje për krizën në Jemen, duke thënë se ajo “nuk pasqyron një konsensus kombëtar”.

Ndërkohë, Hisham al-Omeisy, analist politik dhe i konflikteve që fokusohet në Jemen pranë Institutit Europian për Paqen, paralajmëroi se nëse nuk zgjidhet, dhuna e fundit në jug mund të shënojë fillimin e një faze të re dhe të rrezikshme të luftës, me forca rivale që kërkojnë të riformësojnë kontrollin në terren.

“Do të shohim në thelb një konflikt të përgjakshëm, të paktën në ditët në vijim, për të vizatuar një hartë të re në jug,” shtoi ai.

“Kjo është një luftë e zgjatur,” tha al-Omeisy për Al Jazeera, duke përshkruar një situatë ku “fraksionet ndërluftuese po përpiqen të fitojnë territor dhe të sigurojnë epërsinë”.

“Kjo është një luftë përfaqësuese brenda një lufte përfaqësuese,” përfundoi ai, duke shtuar se pasojat mund të shtrihen shumë përtej kufijve të Jemenit. /Al Jazeera/