Chabad-Lubavitch, fillon edhe zyrtarisht vendosja e parë e përhershme e kolonëve sionistë në Shqipëri
Chabad Lubavitch, një lëvizje fetare brenda judaizmit ortodoks dhe skajshmërisht sioniste, me origjinë në Evropën Lindore, po vendos themelet e pranisë së përhershme edhe në Shqipëri, kjo, falë politikave anti-shqiptare të kryeministrit Edi Rama.
Kjo organizatë ka një rrjet ndërkombëtar qendrash fetare dhe kulturore, të njohura si Chabad Houses. Këto qendra, siç shprehen nga kjo organizatë, u shërbejnë hebrenjve që jetojnë ose udhëtojnë në vende të ndryshme të botës, ndërsa hapet ne momentin kur regjimi në Shqipëri i ka hapur dyert strukturave sioniste në Shqipëri dhe një valë e madhe e “vizitave” sioniste është realitet viteve të fundit.
Çfarë thonë nga kjo organizatë për vendosjen në Shqippëri?
Ky është sqarimi origjinal i kësaj organizate në profilin e tyre në Facebook:
Në konferencën e fundit ndërkombëtare të të dërguarve të Chabad-Lubavitch, Shqipëria u shpall si shteti më i ri në hartën globale të Chabadit. Rabini Yossi Fridman dhe bashkëshortja e tij, Etka, së bashku me djalin e tyre, Meir, do të hapin shtëpinë e parë të përhershme të Chabadit në vendin ballkanik. Ata do t’i shërbejnë komunitetit lokal hebre dhe numrit gjithnjë e më të madh të vizitorëve hebrenj që tashmë vijnë në Shqipëri.
Hebrenjtë kanë jetuar në Shqipëri prej rreth 2.000 vjetësh. Afërsisht dy dekada më parë, në qytetin bregdetar të Sarandës u zbuluan mbetjet e një sinagoge të lashtë. Por është historia më e vonshme e vendit ajo që i jep Shqipërisë një vend të veçantë në kujtesën hebraike. Besa, një nga shtyllat e kulturës shqiptare, mbështetet në parimin se shtëpia i përket Zotit dhe mysafirit, ndërsa mikpritësi duhet të bëjë gjithçka që ka në dorë për të mbrojtur këdo që ndodhet nën çatinë e tij.
Gjatë Holokaustit, shqiptarët jetuan sipas këtij parimi. Ata strehuan hebrenjtë dhe i fshehën në shtëpitë e tyre. Shqipëria doli nga Lufta e Dytë Botërore si i vetmi vend në Evropë që kishte më shumë hebrenj pas përfundimit të luftës sesa para fillimit të saj.
Më pas pasuan dekada të tëra të sundimit komunist. Jeta fetare u ndalua dhe hebrenjtë e Shqipërisë u shkëputën nga komunitetet hebraike në pjesën tjetër të botës. Megjithatë, një komunitet i vogël dhe i qëndrueshëm arriti të mbijetojë. Familja Fridman planifikon të bashkëpunojë me të për të zhvilluar jetën hebraike dhe për t’iu përgjigjur nevojave të banorëve vendas.
“Koncepti shqiptar i besës nënkupton se ti e mban premtimin ndaj mysafirit, pavarësisht kostos. Gjatë Holokaustit, shqiptarët e mbajtën këtë premtim ndaj popullit hebre. Ne kemi ardhur për të ndërtuar një shtëpi ku çdo hebre që kalon pragun e derës të trajtohet si pjesëtar i familjes – ashtu siç i trajtoi Shqipëria njerëzit tanë në momentin kur kjo kishte më shumë rëndësi”, tha rabini Fridman.
Shqipëria po ndryshon me shpejtësi. Me zhvillimin e vendit, turizmi është rritur ndjeshëm, përfshirë edhe numrin e madh të udhëtarëve izraelitë. Kjo ka krijuar nevoja të reja: ushqim kosher, një sinagogë dhe një shtëpi mikpritëse hebraike për vizitorët që ndodhen larg shtëpive të tyre. Vendi njihet për tolerancën fetare dhe respektin ndaj hebrenjve dhe Izraelit. Përkushtimi kombëtar ndaj mikpritjes, aq i rëndësishëm për identitetin shqiptar, vazhdon të jetë pjesë e jetës së përditshme.
Familja Fridman do të ndërtojë së bashku me një komunitet që arriti të mbijetojë pavarësisht izolimit, ndërsa do të mirëpresë udhëtarët që vijnë në kërkim të një sinagoge, një vakti të Shabatit apo thjesht të një fytyre të njohur.
Pothuajse një shekull më parë, familjet shqiptare hapën dyert për hebrenjtë që nuk kishin ku të drejtoheshin. Tani, një shtëpi hebraike po hap dyert e saj në Shqipëri – dhe mysafiri, edhe një herë, do të jetë i shenjtë.
