Kuba sërish përballet me ndërprerje të energjisë brenda një jave, mes bllokadës amerikane të karburanteve
Kuba ka raportuar ndërprerjen e dytë të energjisë elektrike në mbarë vendin brenda më pak se një jave, duke e lënë ishullin në errësirë pak para mbrëmjes.
Të premten, Union Eléctrica de Cuba, kompania shtetërore përgjegjëse për rrjetin elektrik, njoftoi se ndërprerja filloi në orën 16:30 sipas kohës lokale (20:30 GMT).
Autoritetet nuk dhanë një shpjegim për ndërprerjen, por ajo vjen vetëm pak ditë pas një avarie të ngjashme të hënën, duke e çuar në katër numrin e ndërprerjeve totale të energjisë në Kubë që nga fillimi i vitit. Dy ndërprerje të tjera mbarëkombëtare ndodhën në muajin mars.
Ndërprerjet e energjisë nuk janë të pazakonta në Kubë, pasi infrastruktura elektrike është e vjetëruar. Pjesa më e madhe e sistemit daton nga periudha e Luftës së Ftohtë, mes viteve 1960 dhe 1980.
Megjithatë, situata është përkeqësuar që nga janari, kur presidenti amerikan Donald Trump ndërpreu në mënyrë efektive furnizimin e Kubës me naftë nga jashtë.
Kuba ndodhet prej dekadash nën embargon tregtare amerikane, e cila konsiderohet si një nga më të gjatat në historinë moderne. Që nga vitet 1960, SHBA-ja ka kufizuar në masë të madhe tregtinë me ishullin, i cili ndodhet rreth 140 kilometra nga brigjet amerikane.
Pas rikthimit në Shtëpinë e Bardhë për një mandat të dytë, Trump ka intensifikuar përpjekjet për të nxitur ndryshimin e regjimit në Kubë, duke akuzuar qeverinë komuniste për shkelje të të drejtave të njeriut dhe shtypje të opozitës.
Më 3 janar, Trump autorizoi një operacion ushtarak kundër presidentit venezuelian Nicolas Maduro, aleat i ngushtë i Kubës. Pas largimit të Maduros, Trump njoftoi se Venezuela nuk do të dërgonte më naftë apo fonde në Kubë, ndërsa administrata e tij vazhdoi të kontrollonte eksportet venezueliane të naftës.
Më 29 janar, Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv ku deklaroi se Kuba “përbën një kërcënim të pazakontë dhe të jashtëzakonshëm” për SHBA-në. Në kuadër të këtij vendimi, ai paralajmëroi tarifa të larta ndaj çdo shteti që furnizon Kubën me karburant.
Që atëherë, vetëm një cisternë ruse me naftë ka mbërritur në Kubë, në muajin mars.
Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Kuba prodhon vetëm 40 për qind të naftës që konsumon, ndërsa pjesa tjetër sigurohet përmes importeve.
Ekspertët për të drejtat e njeriut kanë paralajmëruar se mungesa e vazhdueshme e karburantit po prek rëndë popullsinë civile, duke paralizuar shërbime publike si transporti dhe duke vështirësuar funksionimin e sistemit shëndetësor.
Në qershor, Komisioneri i Lartë i OKB-së për të Drejtat e Njeriut, Volker Türk, deklaroi se të dhënat tregojnë se vdekshmëria foshnjore pothuajse është dyfishuar gjatë muajve të fundit.
“Kufizimet e karburantit të vendosura që nga fillimi i vitit 2026 dhe ashpërsimi i fundit i sanksioneve ekstraterritoriale po dëmtojnë drejtpërdrejt qytetarët kubanë, veçanërisht më të pambrojturit”, tha Türk.
“Sot fëmijët po humbin jetën sepse mjekët nuk kanë qasje në ilaçet dhe pajisjet mjekësore thelbësore. Kjo është e papranueshme.”
Ndërkohë, administrata Trump fajëson keqmenaxhimin e qeverisë kubane për ndërprerjet e energjisë.
“Nuk kemi ndërmarrë asnjë masë ndëshkuese ndaj regjimit kuban”, deklaroi sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, për Al Jazeera në muajin mars.
Përpara bllokadës së karburanteve, Kuba kishte nisur planet për të reduktuar varësinë nga lëndët djegëse fosile dhe për të zhvilluar energjinë diellore dhe burime të tjera të rinovueshme.
Ky tranzicion është përshpejtuar me ndihmën e teknologjisë diellore të importuar nga Kina, rivali kryesor ekonomik i SHBA-së.
Megjithatë, sipas vlerësimeve të vitit 2022, energjia e rinovueshme përbën vetëm rreth 18 për qind të konsumit total energjetik të Kubës. Objektivi i vendit është që deri në vitin 2030 afro 25 për qind e energjisë të prodhohet nga burime të rinovueshme.
