Ministri i Jashtëm i Iranit thotë se protestat u bënë “të përgjakshme” për t’i dhënë Trumpit justifikim për ndërhyrje

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka deklaruar se protestat mbarëkombëtare “u shndërruan në të dhunshme dhe të përgjakshme për të krijuar një justifikim” që presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, të ndërhyjë ushtarakisht në vend.

Duke folur para diplomatëve të huaj në Teheran të hënën, Araghchi tha se dhuna u përshkallëzua gjatë fundjavës, por se “situata tani është nën kontroll të plotë”.

Ai tha se paralajmërimi i Trumpit për veprim ushtarak kundër Teheranit, nëse protestat bëhen të përgjakshme, i ka motivuar “terroristët” të sulmojnë protestuesit dhe forcat e sigurisë për të ftuar ndërhyrje të huaj. “Ne jemi gati për luftë, por edhe për dialog”, shtoi ai.

Araghchi deklaroi gjithashtu se Irani ka pamje që tregojnë shpërndarjen e armëve te protestuesit, duke shtuar se autoritetet do të publikojnë së shpejti rrëfime të të ndaluarve dhe se po “ndjekin nga afër” zhvillimet në rrugë.

Protestat janë “nxitur dhe ushqyer” nga elementë të huaj, tha ai, duke theksuar se forcat e sigurisë do t’i “ndjekin dhe kapin” përgjegjësit.

Protestat në Iran kanë hyrë tashmë në javën e tretë, mes një ndërprerjeje mbarëkombëtare të internetit dhe kërcënimeve të përsëritura për ndërhyrje ushtarake nga Trump.

Qeveria iraniane ka shpallur tri ditë zie kombëtare për “dëshmorët” e vrarë gjatë protestave, përfshirë anëtarë të forcave të sigurisë.

Agjencia gjysmëzyrtare Tasnim raportoi të dielën se 109 pjesëtarë të forcave të sigurisë janë vrarë gjatë protestave.

Autoritetet nuk kanë konfirmuar numrin e protestuesve të vrarë, por aktivistë opozitarë jashtë vendit thonë se numri i viktimave është më i lartë dhe përfshin qindra protestues.

Fillimisht të nxitura nga zemërimi për rritjen e kostos së jetesës, demonstratat janë shndërruar në protesta mbarëkombëtare dhe një sfidë serioze për qeverinë që është në pushtet që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979.

Agjencia Fars raportoi se të dielën në mbrëmje pati tubime të kufizuara proteste në disa lagje të kryeqytetit.

Sipas Fars, pati “trazira” të kufizuara në lagjet Navvab dhe Saadat Abad të Teheranit, në Junqan dhe Hafshejan në provincën Chaharmahal dhe Bakhtiari, si dhe në Taybad të Mashhadit, të cilat u ndërprenë dhe u shpërndanë nga forcat e sigurisë.

Agjencia shtoi se qytetet dhe rajonet e tjera të vendit ishin përgjithësisht të qeta gjatë natës, pa “trazira”.

Ndërprerja mbarëkombëtare e internetit ka hyrë në ditën e katërt, sipas raportimeve, një masë e kritikuar gjerësisht nga organizatat për të drejtat e njeriut.

Monitoruesi i lidhjes NetBlocks raportoi se interneti në të gjithë Iranin vazhdon të jetë i ndërprerë, duke e përshkruar situatën si një “ndërprerje kombëtare të internetit”.

Kanë kaluar tashmë 84 orë që nga hera e fundit kur vendi kishte lidhje të qëndrueshme. NetBlocks theksoi, megjithatë, se disa iranianë kanë zhvilluar metoda për të anashkaluar kufizimet.

Për shkak të mbylljes së internetit, kohët e fundit ka pasur më pak video që tregojnë protesta në rrjetet sociale.

Amnesty International, me seli në Mbretërinë e Bashkuar, e dënoi të premten këtë praktikë si një mënyrë për të fshehur “shkeljet në një shtypje vdekjeprurëse në përshkallëzim ndaj protestuesve”.

Duke iu referuar ndërprerjes së internetit, Araghchi tha se ajo do të rikthehet së shpejti dhe shtoi se qeveria po koordinon me institucionet e sigurisë për këtë qëllim. Ai tha se lidhja do të rikthehet edhe për ambasadat dhe ministritë qeveritare.

“Po shqyrtojmë disa opsione shumë të forta”

Ndërsa protestat vazhdojnë, duke sfiduar shtypjen, Trump tha të dielën se SHBA po shqyrton “opsione të forta” në përgjigje të situatës në Iran, përfshirë një ndërhyrje të mundshme ushtarake.

“Po e shqyrtojmë shumë seriozisht. Ushtria po e shqyrton dhe ne po shohim disa opsione shumë të forta. Do të marrim një vendim”, u tha ai gazetarëve në bordin e Air Force One, duke shtuar se udhëheqja iraniane kishte telefonuar “për të negociuar” pas kërcënimeve të tij për veprim ushtarak dhe se “po përgatitet një takim”.

Më herët të dielën, kryetari i parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, paralajmëroi SHBA-në kundër “një keqllogaritjeje”.

“Ta kemi të qartë: në rast të një sulmi ndaj Iranit, territoret e pushtuara [Izraeli], si dhe të gjitha bazat dhe anijet amerikane, do të jenë objektivi ynë legjitim”, tha Qalibaf, ish-komandant i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).

Irani u përball vitin e kaluar me një luftë 12-ditore me Izraelin dhe SHBA-në, pasi Izraeli sulmoi në qershor, ndërsa Uashingtoni bombardoi gjithashtu objektet bërthamore të vendit.

Lufta vrau qindra civilë, komandantë ushtarakë dhe shkencëtarë, ndërsa Teherani u kundërpërgjigj me qindra raketa balistike drejt Izraelit, duke shkaktuar 28 të vdekur.

Ndërkohë, presidenti iranian Masoud Pezeshkian foli për planet ekonomike në një intervistë të dielën.

Sipas mediave shtetërore, Pezeshkian tha se SHBA-ja dhe Izraeli duan të “mbjellin kaos dhe çrregullim” në vend duke urdhëruar “trazira”, dhe u bëri thirrje qytetarëve të distancohen nga “traziraxhinjtë dhe terroristët”.

Protestat janë shndërruar në një nga sfidat më të mëdha për sundimin e Udhëheqësit Suprem, Ajatollah Ali Khamenei, 86 vjeç, pas luftës 12-ditore. Televizioni shtetëror ka transmetuar pamje të ndërtesave që digjen, përfshirë një xhami, si dhe procesione mortore për pjesëtarë të forcave të sigurisë. /Al Jazeera/